Dünya Gıda Günü'nde Uzmanından 5 Kritik Uyarı: Gıda Güvenliğinde Doğru Bilinen Yanlışlar

Gıda güvenliğinde bilimsel bilgi ve bilinçli tüketim öne çıkıyor

Her yıl 16 Ekim'de kutlanan Dünya Gıda Günü, güvenli ve yeterli gıdaya erişimin, sağlıklı beslenmenin ve sürdürülebilir gıda sistemlerinin önemini bir kez daha gündeme taşıyor. Uzmanlar, gıda güvenliğinin yalnızca üretim aşamasında değil, ürünlerin işlenmesinden saklanmasına ve tüketimine kadar tüm süreçlerde değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Ege Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü'nde uzun yıllar akademik çalışmalar yürüten Dr. Fahri Yemişçioğlu, sosyal medyada yayılan yanıltıcı bilgiler karşısında tüketicilerin bilimsel kaynaklara yönelmesi gerektiğini vurguladı.

Gıda güvenilirliğinin tek bir bileşen veya üretim yöntemi üzerinden değerlendirilemeyeceğini belirten Yemişçioğlu, üretim teknolojileri, ambalajlama, saklama koşulları ve kalite kontrol süreçlerinin bir bütün olarak ele alınmasının önemine işaret etti.

“Gıda güvenliği korkularla değil, bilimsel verilerle değerlendirilmeli”

Gıda teknolojilerinin ürün güvenliğinin korunmasında ve kalitesinin sürdürülmesinde önemli rol oynadığını belirten Dr. Fahri Yemişçioğlu, soğuk zincir, kurutma, dondurarak kurutma, rafinasyon ve uygun ambalajlama gibi uygulamaların gıda zincirinin temel unsurları arasında bulunduğunu ifade etti.

Yemişçioğlu, gıdaların güvenilirliğini değerlendirirken yalnızca içerik listesine veya üretim yöntemine odaklanmanın yeterli olmadığını belirterek, bütüncül ve bilimsel bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini söyledi.

Özellikle sosyal medyada tek bir gıda bileşeni veya üretim teknolojisi üzerinden yapılan genellemelerin tüketicilerde gereksiz endişeye yol açabileceğine dikkat çekti.

Gıda güvenliği için tüketicilere 5 önemli öneri

1. Gıdaları yalnızca tek bir bileşene göre değerlendirmeyin

Bir gıdanın güvenli olup olmadığı, yalnızca içerdiği tek bir maddeye bakılarak belirlenemiyor.

Üretim koşulları, işleme yöntemleri, kalite kontrol uygulamaları ve saklama süreçleri de gıda güvenilirliğinde belirleyici rol oynuyor.

Dr. Yemişçioğlu, tek bir bileşenden hareketle bütün bir gıda grubunu güvenli veya güvensiz olarak nitelendirmenin yanıltıcı olabileceğini belirtiyor.

2. Etiket okuma alışkanlığı kazanın

Bilinçli gıda tüketiminin temel adımlarından biri, ürün etiketlerini dikkatle incelemek.

Tüketicilerin yalnızca ambalajın ön yüzündeki tanıtım ifadelerine veya reklam mesajlarına odaklanmaması gerekiyor.

Ürün satın alırken özellikle içindekiler listesi, alerjen bildirimleri, son tüketim tarihi veya tavsiye edilen tüketim tarihi ile saklama koşullarının kontrol edilmesi öneriliyor.

Bu bilgiler, tüketicilerin ihtiyaçlarına ve koşullarına uygun ürünleri seçmelerine yardımcı oluyor.

3. Gıda teknolojileri ve ambalajlama hakkında doğru bilgi edinin

Gıda işleme ve ambalajlama teknolojileri, ürünlerin korunmasında ve kalitesinin sürdürülmesinde önemli görevler üstleniyor.

Bir ürünün ambalajlı olması veya belirli bir işleme teknolojisinden geçirilmesi, tek başına ürünün olumsuz değerlendirilmesi için yeterli bir neden oluşturmuyor.

Dr. Yemişçioğlu, rafinasyon işleminin palm yağı da dahil olmak üzere birçok bitkisel yağın üretiminde kullanıldığına dikkat çekiyor.

Rafinasyonun yalnızca palm yağına özgü olmadığını belirten Yemişçioğlu, bu işlemin tek başına bir gıdanın ultra işlenmiş olduğunu gösteren ölçüt olarak kabul edilmemesi gerektiğini vurguluyor.

4. Sosyal medyadaki gıda iddialarını sorgulayın

Sosyal medyada gıda ve beslenme konusunda paylaşılan bilgilerin tamamı bilimsel verilere dayanmıyor.

Özellikle korku yaratan, belirli bir bileşeni hedef alan veya bir gıda grubunu tamamen zararlı ilan eden paylaşımların dikkatle değerlendirilmesi gerekiyor.

Yemişçioğlu, tüketicilerin bilimsel araştırmaları, alanında uzman kişilerin görüşlerini ve güvenilir kurumların açıklamalarını esas almalarını öneriyor.

Kesin yargılar içeren sosyal medya paylaşımlarının sorgulanmadan benimsenmemesi, bilinçli tüketim açısından önem taşıyor.

5. Saklama koşullarına uyun, dengeli beslenmeyi ihmal etmeyin

Gıda güvenliği yalnızca satın alma aşamasında değil, ürünlerin evde doğru koşullarda muhafaza edilmesiyle de yakından ilişkili.

Özellikle soğukta saklanması gereken gıdaların uygun sıcaklıklarda korunması ve ambalaj üzerindeki saklama talimatlarına uyulması gerekiyor.

Dr. Yemişçioğlu, güvenli gıda tüketiminin yanı sıra dengeli ve çeşitli beslenmenin ve düzenli fiziksel aktivitenin de sağlıklı yaşamın önemli parçaları olduğunu hatırlatıyor.

Gıda güvenliğinde üretici kadar tüketici bilinci de önemli

Gıda güvenliğinin sağlanmasında üreticilerin sorumluluklarını yerine getirmesi, etkin denetim mekanizmalarının işletilmesi ve bilimsel temelli bilgilendirme çalışmalarının yürütülmesi büyük önem taşıyor.

Ancak tüketicilerin doğru bilgiye ulaşabilmesi, etiketleri okuyabilmesi ve yanıltıcı iddiaları bilimsel verilerden ayırt edebilmesi de güvenli tüketim alışkanlıklarının gelişmesine katkı sağlıyor.

Dünya Gıda Günü dolayısıyla değerlendirmelerde bulunan Dr. Fahri Yemişçioğlu, gıda güvenilirliği konusunda korkuya dayalı yaklaşımlar yerine bilimsel bilgiye ve bilinçli tüketici davranışlarına odaklanılması gerektiğinin altını çiziyor.