Sigorta Sözlüğü
Sigorta sektöründe sıkça kullanılan 142 terim ve anlamları
A
Acente
Sigorta şirketi adına sigorta sözleşmesi yapma yetkisine sahip gerçek veya tüzel kişi.
Aktüer
İstatistik ve matematik yöntemlerini kullanarak prim hesaplama, risk analizi ve rezerv değerlendirmesi yapan uzman.
Aktüeryal Denge
Sigorta şirketinin prim gelirleri ile hasar giderleri arasındaki matematiksel denge.
Anlaşmalı Kurum
Sigorta şirketinin doğrudan ödeme anlaşması yaptığı hastane veya sağlık kuruluşu.
Annelik Teminatı
Hamilelik, doğum ve doğum sonrası sağlık harcamalarını kapsayan teminat türü.
Asgari Teminat
Bir sigorta poliçesinde zorunlu olarak sağlanması gereken en düşük güvence tutarı.
Aşkın Sigorta
Sigorta bedelinin gerçek değerden yüksek tutulması; sigortacı gerçek zararı aşan ödeme yapmaz.
Azami Teminat Limiti
Sigortacının tek bir hasar veya poliçe dönemi için ödeyeceği maksimum tazminat tutarı.
B
Bekleme Süresi
Poliçenin başlamasından itibaren bazı teminatlara hak kazanmak için geçirilmesi gereken süre.
BES (Bireysel Emeklilik Sistemi)
Bireylerin çalışma dönemlerinde yaptıkları düzenli tasarruflarla emeklilik döneminde ek gelir elde etmelerini sağlayan özel emeklilik sistemi.
Beyan Yükümlülüğü
Sigortalının, sigorta sözleşmesi yapılırken ve süresince risk durumunu doğru ve eksiksiz bildirme yükümlülüğü.
Birikimli Hayat Sigortası
Belirli bir süre sonunda birikmiş fonu sigortalıya ya da lehdara geri ödeyen, hem koruma hem tasarruf sunan ürün.
Broker
Sigortalı adına en uygun sigorta teminatını ve koşullarını araştırıp bulan bağımsız sigorta aracısı.
Brüt Prim
Net prime giderler, komisyon ve vergilerin eklenmesiyle oluşan toplam prim bedeli.
C
Cam Kırılması Sigortası
Binalardaki camların kırılmasından kaynaklanan zararları karşılayan teminat.
Cayma Hakkı
Sigortalının belirli bir süre içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin poliçeyi iptal etme hakkı.
Coğrafi Sınır
Sigorta teminatının geçerli olduğu coğrafi alan.
Ç
Çifte Sigorta
Aynı riskin, aynı süre içinde birden fazla sigortacı tarafından sigorta edilmesi durumu.
D
Dahili Riziko
Sigortalanan şeyin kendi bünyesinden kaynaklanan risk faktörleri.
Dar Teminat
Yalnızca poliçede açıkça belirtilen riskleri kapsayan sınırlı güvence türü.
DASK (Doğal Afet Sigortaları Kurumu)
Zorunlu deprem sigortası poliçelerini düzenleyen ve deprem hasarlarını karşılayan kamu kurumu.
Devir (Sesyon)
Sigortacının üstlendiği riskin bir kısmını reasüröre devretmesi işlemi.
Dişçi Teminatı
Diş tedavisi ve bakımı giderlerini kapsayan özel sigorta güvencesi.
E
Ek Prim
Standart riskin ötesinde değerlendirilen durumlar için talep edilen ek ücret.
Ek Teminat
Standart poliçenin yanına ek ücretle eklenen özel güvenceler.
Eksik Sigorta
Sigorta bedelinin gerçek değerden düşük tutulması; hasar durumunda tazminat orantılı azalır.
Eksper
Sigorta konusu risklerin veya hasarların değerlendirilmesi ve tespiti işlemlerini yapan bağımsız uzman kişi.
Emsal Bedel
Hasarlı malın yerine aynı cins ve kalitede yeni bir mal almanın piyasa bedeli.
Endeks Sigorta
Tazminatın belirli bir endekse (hava durumu, deprem şiddeti vb.) göre otomatik hesaplandığı sigorta türü.
F
Ferdi Kaza Sigortası
Kişilerin ani ve beklenmedik kazalar sonucu ölüm, sakatlık veya yaralanmalarını teminat altına alan sigorta.
Fesih
Sigorta sözleşmesinin sona erdirilmesi.
Finansal Kayıp Sigortası
İş durması veya öngörülemeyen mali kayıplardan doğan gelir kaybını karşılayan sigorta güvencesi.
G
Geçici İş Göremezlik
Kaza veya hastalık nedeniyle sigortalının geçici süreyle çalışamaz hale gelmesi.
Genel Şartlar
Tüm poliçelerde geçerli olan ve düzenleyici kurum tarafından belirlenen standart sözleşme koşulları.
Geniş Kapsamlı Teminat
Standart teminatların ötesinde ek riskleri de kapsayan genişletilmiş sigorta güvencesi.
Günlük Hastane Tazminatı
Hastanede yatış süresince her gün için ödenen sabit tazminat miktarı.
H
Halefiyet
Sigortacının tazminat ödedikten sonra sigortalının üçüncü kişilere karşı sahip olduğu hakları devralması.
Hasar
Sigorta sözleşmesi kapsamındaki riskin gerçekleşmesi sonucu ortaya çıkan maddi kayıp.
Hasar Dosyası
Bir hasar olayına ilişkin tüm belge, beyan ve yazışmaların toplandığı dosya.
Hasar Ekspertizi
Hasarın boyutunun, nedeninin ve tazminat miktarının profesyonelce tespit edilmesi süreci.
Hasar Frekansı
Belirli bir zaman dilimi içinde gerçekleşen hasar sayısını ifade eden istatistiksel oran.
Hasar İhbarı
Sigortalının yaşanan olayı ve zararı sigorta şirketine bildirmesi.
Hasar/Prim Oranı
Bir dönemde ödenen hasar tazminatlarının toplanan primlere oranı. Sigorta şirketinin teknik karlılığını gösteren önemli bir oran.
Hasar Şiddeti
Gerçekleşen her bir hasarın ortalama büyüklüğü veya maliyeti.
Hasarsızlık İndirimi
Belirli bir süre hasar bildirmeyen sigortalıya bir sonraki dönemde uygulanan prim indirimi.
Hayat Sigortası
Sigortalının yaşam süresine bağlı riskleri (ölüm, yaşama) teminat altına alan sigorta türü.
Hırsızlık Sigortası
Çalınma, gasp veya soygun sonucu oluşan maddi kayıpları karşılayan sigorta türü.
I
IBAN Tahsilat
Sigorta priminin banka hesabından otomatik olarak çekilmesi yöntemi.
İ
İbraname
Sigorta şirketinin hasar ödemesinden sonra sigortalıdan aldığı, tazminat talebinden vazgeçildiğine dair belge.
İhtiyari (İsteğe Bağlı) Sigorta
Kanunla zorunlu tutulmayan, kişinin kendi isteğiyle yaptırdığı sigorta.
İptal Maddesi
Poliçenin belirli koşullar altında taraflarca sonlandırılabileceğini düzenleyen sözleşme hükmü.
İşveren Sorumluluk Sigortası
Çalışanların iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle işverene açabileceği davalara karşı güvence sağlayan sigorta.
İşyeri Sigortası
Ticari işletmelerin bina, ekipman ve stoklarını çeşitli risklere karşı koruyan sigorta ürünü.
İştira
Hayat sigortasında birikmiş primlerin poliçe sahibine belirli koşullarda geri ödenmesi.
İyi Niyet İlkesi
Sigortalının risk hakkında doğru ve eksiksiz bilgi verme yükümlülüğünü ifade eden temel sigorta prensibi.
K
Kapsam Dışı Haller
Poliçenin teminat vermediği, sigortacının sorumlu tutulmadığı olay veya durumlar.
Kasko Sigortası
Motorlu kara taşıtlarını çarpma, çarpışma, yanma, çalınma gibi risklere karşı koruyan ihtiyari sigorta.
Kayıp Maruziyeti
Sigorta şirketinin belirli bir risk kategorisi nedeniyle karşılayabileceği maksimum potansiyel zarar.
Kefalet Sigortası
Bir yükümlülüğün yerine getirilmemesi durumunda sigortacının muhataba ödeme yapacağını güvence altına alan sigorta.
Kısmi Hasar
Sigortalanan varlığın bütünüyle değil, kısmen zarar gördüğü hasar durumu.
Kloz
Sigorta poliçesine eklenen ve teminat kapsamını belirleyen, genişleten veya daraltan özel şart.
Koasürans
Bir riskin birden fazla sigortacı tarafından belirli paylarla ortaklaşa sigortalanması.
Kombinasyon Oranı
Hasar oranı ile gider oranının toplamından oluşan ve sigortacının operasyonel verimliliğini ölçen gösterge.
Konut Sigortası
Yangın, hırsızlık, doğal afet gibi risklere karşı konut ve içeriğini güvence altına alan sigorta.
Kredi Sigortası
Alacaklının borçlunun ödeme yapamaması durumunda uğrayacağı zararı karşılayan sigorta türü.
Kritik Hastalık Teminatı
Kanser, kalp krizi gibi ağır hastalıklarda toplu tazminat ödenmesini sağlayan ek güvence.
L
Lehdar
Sigorta sözleşmesinde tazminatı alma hakkına sahip olan kişi.
Limitsiz Teminat
Belirli bir üst sınır olmaksızın sağlanan sigorta güvencesi (genellikle sorumluluk sigortalarında).
M
Makine Kırılması Sigortası
İşletmelerdeki makinelerin teknik arıza veya kaza sonucu uğradığı hasarları güvence altına alan sigorta.
Maluliyet Tazminatı
Sigortalının kaza veya hastalık sonucu kalıcı iş göremez hale gelmesi durumunda ödenen teminat.
Medikal Yardım
Poliçe kapsamında sağlanan ambulans, acil tedavi ve benzeri tıbbi destek hizmetleri.
Mesleki Sorumluluk Sigortası
Meslek sahiplerinin mesleki faaliyetleri sırasında üçüncü kişilere verebilecekleri zararları teminat altına alan sigorta.
Moral Riziko
Sigortalının kasıtlı veya kötü niyetli davranışlarından kaynaklanan risk.
Muafiyet
Hasarın belirli bir tutarının sigortalı tarafından karşılanması gereken kısmı.
Müşterek Sigorta
Birden fazla sigortalının aynı poliçe ile teminat altına alınması.
N
Nakliyat Sigortası
Kara, deniz veya hava yoluyla taşınan malların nakliye süresince uğrayabileceği zararları kapsayan sigorta.
Net Prim
Yalnızca hasar ödemelerini karşılamaya yönelik, gider ve vergiler dahil edilmemiş prim tutarı.
O
Otomatik Teminat
Poliçe süresince ek prim ödemeksizin otomatik olarak geçerli olan teminat.
Oto Dışı (Elementer)
Motorlu araç sigortaları dışındaki tüm mal ve sorumluluk sigortaları.
Ö
Önceden Var Olan Durum
Poliçe yapılmadan önce mevcut olan sağlık durumu veya risk; genellikle kapsam dışı tutulur.
Özel Şartlar
Belirli bir poliçeye özgü, genel şartlara ek olarak belirlenen özel koşullar.
P
Peşin Prim
Poliçe başlangıcında tüm sigorta dönemi için tek seferde ödenen prim.
Poliçe
Sigorta sözleşmesinin yazılı belgesi. Taraflar arasındaki hak ve yükümlülükleri belirler.
Poliçe Dönemi
Sigorta teminatının geçerli olduğu başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki süre.
Poliçe Devreye Giriş Tarihi
Sigortanın geçerlilik kazandığı ve teminatın başladığı resmi tarih.
Poliçe Devri
Sigorta poliçesindeki hakların ve yükümlülüklerin başka bir kişiye yasal olarak devredilmesi.
Poliçe Numarası
Her poliçeye özgü atanan ve takip amacıyla kullanılan benzersiz tanımlayıcı numara.
Prim
Sigortalının, sigorta güvencesi karşılığında sigortacıya ödediği bedel.
Prim Artışı
Risk profilindeki değişiklik, enflasyon veya hasar geçmişi nedeniyle primlere yapılan artış.
Prim İadesi
Poliçenin erken iptali ya da hasar gerçekleşmemesi durumunda sigortalıya iade edilen prim miktarı.
Prim Muafiyeti
Sigortalının iş göremez hale gelmesi durumunda prim ödemesinden muaf tutulması güvencesi.
Provizyon
Sigorta şirketinin hasar talebini değerlendirip ödeme yapılmasını onaylaması işlemi.
R
Reasürans
Sigorta şirketinin üstlendiği risklerin bir kısmını başka bir sigorta şirketine devretmesi. Sigortacının sigortası.
Retrosesyon
Reasürörün üstlendiği risklerin bir kısmını başka reasürörlere devretmesi.
Rezerv
Sigorta şirketinin gelecekte ödenmesi beklenen tazminatlar için ayırdığı fon veya karşılık.
Risk
İstenmeyen bir olayın gerçekleşme olasılığı ve bunun sonucunda oluşabilecek maddi ya da manevi zarar.
Risk Yönetimi
Olası risklerin tespit edilmesi, değerlendirilmesi ve minimize edilmesine yönelik sistematik süreç.
Riziko
Sigorta konusu olan tehlike veya zarar olasılığı.
Rücu
Sigortacının, tazminat ödedikten sonra zarara neden olan üçüncü kişiye karşı başvuru hakkı.
S
Sağlık Sigortası
Hastalık, ameliyat ve tedavi giderlerini kısmen ya da tamamen karşılayan sigorta türü.
Sedan Şirket
Riskini reasüröre devreden birincil sigorta şirketi.
SEDDK (Sigorta ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu)
Türkiye'de sigorta ve bireysel emeklilik sektörünü düzenleyen ve denetleyen resmi kurum.
Sevk Sistemi
Sigortalının uzman hekime veya hastaneye yönlendirilmesini düzenleyen mekanizma.
Seyahat Sigortası
Seyahat süresince oluşabilecek sağlık gideri, bagaj kaybı ve seyahat iptali gibi riskleri kapsayan güvence.
Siber Sigorta
Siber saldırı, veri ihlali ve dijital risklerden kaynaklanan maddi ve hukuki zararları kapsayan sigorta.
Sigortacı
Prim karşılığında riski üstlenerek gerçekleşen hasarı tazmin etmeyi taahhüt eden sigorta şirketi.
Sigorta Bedeli
Poliçede belirtilen, sigortalı şeyin değerini gösteren ve azami tazminat tutarını belirleyen miktar.
Sigorta Beyannamesi
Sigortalının riski tanımlayan ve sigortacıya sunduğu yazılı bildirim belgesi.
Sigorta Değeri
Sigortalanan mal ya da varlığın hasar anındaki gerçek piyasa değeri.
Sigorta Ettiren
Sigortacı ile sigorta sözleşmesini yapan ve prim ödeme borcu altına giren kişi.
Sigorta Havuzu
Birden fazla sigortacının belirli bir riski paylaşmak amacıyla oluşturdukları ortak fon veya yapı.
Sigorta Kimlik Kartı
Özellikle araç sigortalarında kullanılan, teminatı kanıtlayan ve araçta bulundurulması gereken belge.
Sigorta Menfaati
Sigortalının, sigortaladığı mal veya kişinin zarara uğramamasında maddi çıkarının bulunması ilkesi.
Sigortalı
Sigorta sözleşmesinin teminat altına aldığı risk ile ilgili menfaati olan kişi.
Sigorta Poliçesi Hükümleri
Poliçenin işleyişini, tarafların yükümlülüklerini ve hakları düzenleyen özel ve genel şartlar bütünü.
Sigorta Sertifikası
Poliçenin varlığını ve temel koşullarını özetleyen resmi belge.
Sigorta Sözleşmesi
Sigortacı ile sigortalı arasında karşılıklı hak ve yükümlülükleri belirleyen yasal bağlayıcı anlaşma.
Sorumluluk Sigortası
Üçüncü kişilere verilen bedensel veya maddi zararlar nedeniyle doğan hukuki sorumluluğu güvence altına alan sigorta.
Sovtaj
Hasara uğramış sigortalı malın kurtarılmış kısmının değeri.
Süresinde İhbar
Hasarın poliçede belirtilen süre içinde sigortacıya bildirilmesi zorunluluğu.
T
Taksitli Prim
Toplam prim tutarının tek seferde değil, belirli periyotlarda ödenmesi yöntemi.
Tamamlayıcı Sağlık Sigortası
SGK'nın karşılamadığı sağlık giderlerini tamamlayan özel sigorta ürünü.
Tazminat
Rizikonun gerçekleşmesi durumunda sigortacının sigortalıya veya lehdara ödediği bedel.
Tazminat İlkesi
Sigorta ödemesinin sigortalıyı kazanç sağlayacak biçimde değil, yalnızca zararı telafi edecek şekilde yapılması kuralı.
Teklifname
Sigorta yaptırmak isteyen kişinin doldurduğu, sözleşmenin temelini oluşturan bilgi formu.
Tekne Sigortası
Deniz araçlarının gövde, makine ve ekipmanlarını çeşitli risklere karşı güvence altına alan sigorta.
Teknik Karşılıklar
Sigorta şirketlerinin yükümlülüklerini karşılamak amacıyla düzenleyici kurallara uygun tutmaları zorunlu olan finansal karşılıklar.
Teminat
Sigorta poliçesinin kapsadığı risklere karşı sağlanan güvence.
Tenzili Muafiyet
Her hasarda sabit bir tutarın sigortalı tarafından karşılanması gereken muafiyet türü.
Toplam Hasar Kaybı
Sigortalanan varlığın tamamen yok olması ya da onarımının mümkün olmadığı durum.
Trafik Sigortası
Motorlu araç sahiplerinin üçüncü kişilere verecekleri zararları karşılamak için yaptırmak zorunda oldukları zorunlu sorumluluk sigortası.
TSRŞB (Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği)
Türkiye'de faaliyet gösteren sigorta ve reasürans şirketlerinin üye olduğu meslek kuruluşu.
U
Underwriting
Risk değerlendirme ve kabul süreçlerini kapsayan sigorta teknik inceleme faaliyeti.
Ü
Ürün Sorumluluk Sigortası
Üretilen veya satılan bir ürünün yol açtığı zararlar nedeniyle doğan hukuki sorumluluğu karşılayan sigorta.
V
Vade
Sigorta poliçesinin geçerlilik süresi.
Vefat Tazminatı
Sigortalının poliçe süresi içinde hayatını kaybetmesi halinde lehdara ödenen tazminat.
Y
Yangın Sigortası
Taşınır ve taşınmaz malları yangın, yıldırım, infilak gibi risklere karşı teminat altına alan sigorta türü.
Yenileme
Sona eren poliçenin aynı ya da güncellenmiş koşullarla bir dönem daha uzatılması.
Yeşil Kart
Uluslararası motorlu taşıt sorumluluk sigortası belgesi. Yurt dışında geçerli trafik sigortası.
Z
Zeyilname
Sigorta poliçesinde yapılan değişiklikleri gösteren ek belge.
Zirai Sigorta
Çiftçilerin ürün, hayvan veya ekipmanlarını doğal afet ve diğer risklere karşı güvence altına alması.
Zorunlu Sigorta
Kanunla yaptırılması zorunlu tutulan sigorta türleri (trafik sigortası, DASK vb.).
Sıkça Sorulan Sorular
Poliçe, prim ve teminat arasındaki fark nedir?
Poliçe, sigorta sözleşmesinin yazılı belgesidir. Prim, bu güvence karşılığında sigortalının ödediği bedeldir. Teminat ise poliçe kapsamında sigortacının karşılamayı taahhüt ettiği risklerin ve azami tutarın kapsamıdır. Kısaca: poliçe sözleşme, prim ödeme, teminat ise korumanın sınırıdır.
Muafiyet (tenzili ve entegral muafiyet) nedir?
Muafiyet, hasarın sigortalı tarafından üstlenilen kısmıdır. Tenzili muafiyette belirlenen tutar her hasardan düşülür ve kalanı sigortacı öder. Entegral (iştirak) muafiyette ise hasar belirli bir eşiğin altındaysa hiç ödeme yapılmaz, eşiğin üzerindeyse tamamı ödenir. Muafiyet arttıkça prim genellikle düşer.
Rücu ne demektir?
Rücu, sigortacının ödediği tazminatı, zarara kusuruyla yol açan üçüncü kişiden veya belirli hâllerde sigortalıdan geri talep etmesidir. Örneğin alkollü araç kullanımı gibi durumlarda sigorta şirketi zarar görene ödeme yapar, ardından bu tutarı kusurlu sürücüye rücu eder.
Sigorta ettiren ile sigortalı arasındaki fark nedir?
Sigorta ettiren, sözleşmeyi yapan ve primi ödeme yükümlülüğü olan kişidir. Sigortalı ise menfaati (canı veya malı) güvence altına alınan kişidir. Çoğu zaman aynı kişidir; ancak örneğin bir işveren çalışanı adına sigorta yaptırdığında ettiren işveren, sigortalı çalışan olur.
Hasarsızlık indirimi (basamak) nasıl işler?
Hasarsızlık indirimi, poliçe döneminde hasar bildirmeyen sigortalıya yenilemede uygulanan prim indirimidir. Trafik ve kaskoda basamak sistemiyle çalışır: her hasarsız yıl bir üst basamağa çıkararak indirimi artırır, hasar bildirimi ise basamağı düşürerek indirimi azaltır.
IMM (İhtiyari Mali Mesuliyet) sigortası nedir?
IMM, Zorunlu Trafik Sigortası'nın teminat limitlerinin üzerinde kalan maddi ve bedeni zararları karşılayan isteğe bağlı bir ek teminattır. Ağır bir kazada karşı tarafın zararı zorunlu sigorta limitini aşarsa, aradaki farkı IMM karşılar; genellikle kaskoya veya ayrı bir poliçeye eklenir.
Trafik sigortası ile kasko arasındaki fark nedir?
Zorunlu Trafik Sigortası, kazada KARŞI tarafa verdiğiniz maddi ve bedeni zararları karşılar ve yasal olarak zorunludur. Kasko ise isteğe bağlıdır ve KENDİ aracınızın zararını (çarpma, devrilme, yangın, hırsızlık vb.) güvence altına alır. Kısaca trafik sigortası başkasının zararını, kasko sizin aracınızı korur.
Kasko değeri nedir ve nasıl belirlenir?
Kasko değeri, aracın güncel piyasa (rayiç) değeridir ve Türkiye Sigorta Birliği'nin (TSB) her ay yayımladığı Kasko Değer Listesi esas alınarak belirlenir. Aracın pert (tam hasar) olması veya çalınması hâlinde tazminat, poliçedeki bu değer üzerinden ödenir.
DASK (Zorunlu Deprem Sigortası) neleri kapsar, zorunlu mudur?
DASK; deprem ve deprem kaynaklı yangın, infilak, tsunami ve yer kaymasının bina/mesken yapısına verdiği maddi zararları belirli bir limite kadar karşılar. Tapulu meskenler için zorunludur ve tapu, abonelik ve konut kredisi işlemlerinde aranır. Eşya zararlarını, can kayıplarını ve teminat limitinin üzerindeki tutarı kapsamaz.
Tamamlayıcı Sağlık Sigortası (TSS) nedir, neleri kapsar?
TSS, SGK'lı kişilerin SGK ile anlaşmalı özel sağlık kuruluşlarında SGK'nın karşılamadığı fark ücretlerini üstlenen bir sigortadır. Poliçe kapsamına göre ayakta ve yatarak tedavi giderlerini karşılar; böylece özel hastanelerden düşük ek maliyetle yararlanmanızı sağlar. Kapsam ve anlaşmalı kurum listesi poliçeye göre değişir.