“Yurtdışı BES döviz girişini artıracak akıllıca bir uygulama”

Türkiye Sermaye Piyasaları “Dönüşüm” başlığıyla düzenlediği ve iki gün süren kongrede “100 artık yeni 60” başlıklı bir panel düzenlendi.
TSB’nin sponsorluğunda düzenlenen panelde konuşan AXA Hayat ve Emeklilik Başkanı Olgun Küntay,  yaşının biyolojik sınırına ulaşan insanların sayısının arttığını, ancak biyolojik ömrün 100’den 150’ye çıkması henüz gerçekleşmediğini söyledi. Ölüm oranları ve doğum oranlarındaki değişiklikler ve göçlerin demografiyi de değiştirdiğini ekleyen Küntay, “Tıp ve teknolojideki değişikler yaşı arttırıyor. Dünya nüfusu 1900’de 1 milyardı. 2050’de ise 10 milyara çıkılması bekleniyor. 70 yıl sonra dünya nüfusu iki kat artacak, 2050’de hız yarıya inecek. 60 yaş üstünün oranı artıyor ve toplamdaki payı yüzde 22 olacak. İngiliz iktisatçı, matematikçi ve nüfus bilimci, Malthus iki yüz yıl önce çok önemli bir makale yazıyor nüfus değişimi üzerine. Diyor ki, nüfus artışı geometrik, besin kaynaklarıysa aritmetik artar. Dolayısıyla bu nüfus artışıyla açlık içinde yok olmamız gerekirdi. Ancak bugün gelinen nokta Malthus’u haksız çıkartıyor. O, teknolojinin gıdaya etkisini öngöremedi. Biz de muhtemelen en kötüsünü görmeyeceğiz ancak alınması gereken önlemler var” dedi.

Emeklilikle ilgili güncel konulara da değinen Küntay şunları söyledi: “Cumhurbaşkanlığı programında özel emekliliğe altı noktada vurgu yapıldı. Buna göre, gençler için BES’teki katkı arttırılacak. BES’te 7 milyon kişi içinde 25 yaş altı 300 bin kişi var. Gençlerin daha çok girmesi ve ortalama kalma sürenin uzatılması amaçlanıyor. Programda belirtilen tamamlayıcı emeklilik sistemine göre, OKS’nin kalış süresinin uzatıldığı bin yapıya çevrilmesi düşünülüyor. Çıkışlar daha zorlaştırılacak, bu da ikinci basamak emekliliğin tam olarak çalışması anlamına gelecek. İşveren katkısı olmadığı için şimdiye kadar çok iyi gitmedi. İşveren katkısı ve çıkışın zorlaştırılmasıyla tam anlamında ikinci basamak emeklilik sistemi olacak. Yurtdışı BES de döviz girişini arttıracak akıllıca bir uygulama.”

Emeklilik Gözetim Merkezi Genel Müdürü Mustafa Akmaz ise, SGK’nın sürdürülebilirliği konusunda ileride ciddi tartışmalar yaşanacağını öne sürerek şöyle devam etti: “Kıdem tazminatında yılda 160 bin yeni dava oluyor. Türkiye nüfusu yaşlanıyor ve bu en büyük kriz olacak. İşgücüne katılma oranı yüzde 54. Dünya ortalaması 70’lerde. İşsizlik oranı yüzde 14, genç nüfusta 27. İstihdamın yükü yüksek.” Kişi başı gelirle emeklilikteki fon büyüklüğü arasında dünyada ciddi bir ilişki olduğunu söyleyen Akmaz, “Yapısal reformlar Cumhuriyet tarihinin en önemli yapısal reformu olacak” dedi.