Ya gezegenimiz yaşanamaz hale gelirse?

Küresel broker Willis Towers Watson’ın gerçekleşme ihtimali nispeten zayıf olan ancak gerçekleştiği durumda büyük yıkıma neden olabilecek riskleri değerlendirdiği Ekstrem Riskler 2019 raporu yayınlandı. Toplam 30 riskin değerlendirildiği raporda en büyük 3 risk; küresel ısınma, dünya ticaretinin çökmesi ve siber savaş olarak yer aldı. Rapor sigortacıları açık görüşlü olmaya, erken uyarıları fark etmeye ve iş süreçlerini gerçekleşebilecek en kötü senaryolara hazır hale getirmeye davet ediyor. 2009’da başlayan Ekstrem Riskler serisinin ilk yayınında en büyük 3 risk iktisadi bunalım, hiperenflasyon ve borç krizi şeklinde belirlenmişti. 2013 yılında listeye giren küresel ısınma ise 2019’da tepeye ulaşmış durumda. Raporda küresel ısınmanın sonuçları olarak dünyanın daha sıcak ya da daha soğuk bir hale gelmesi ve koşulların insan yaşamına elverişli olmaktan uzaklaşması gösteriliyor. Çalışmada vurgulanan başka bir nokta ise; pek çok hükümet tarafından eylem çağrısı yapılmasına karşın kurumlar tarafından yayılan sera gazı miktarının her yıl artarak devam etmesi. 

SİGORTACILARIN GÜCÜ YETMEYEBİLİR

Biyoçeşitliliğin çöküşü, 3. Dünya Savaşı, nükleer kirlenme, kağıt paranın terk edilmesi ve hatta uzaylı istilası gibi düşük olasılıklı ancak sonuçları yıkıcı olabilecek risklerin değerlendirildiği rapor, aslında ekonomilerin ve gezegenimizdeki insan varlığının ne kadar kırılgan olabileceğini de gösteriyor. Raporda Yoğunluk Seviyesi 1 ve 2 olan hasarların telafi edilmesinde sigortacılar büyük önem taşırken, 3 ve 4 seviyesinden sigortacılar bile bizi kurtaramayabilir. 

Ekstrem riskler raporundaki risklerin gerçekleşme ihtimali, belirsizlik ve etki kategorilerinde inceleniyor. Gerçekleşme ihtimali ortalama kaç yıl içerisinde tekrarlayacağını (ya da ilk defa gerçekleşebileceğini) belirtirken, belirsizlik kategorisi gerçekleşebilecek risk hakkında elimizde bulunan tahminlerin geçerliliğine işaret ediyor. Yoğunluk, riskin gerçekleşmesi sonucunda insanların hayatına etki seviyesini; kapsam ise etkilerin ne kadarlık bir alana ne kadar süreyle yayılacağını gösteriyor.

KAĞIT PARANIN TERK EDİLMESİ

Kağıt paraların değer karşılığına olan güvenin azalmasıyla beraber büyük ölçekli bir ekonominin enflasyonu engellemek adına altın standardına dönmesi ve başka ülkelerin bunu takip etmesi durumunu anlatıyor. Bu durum yatırımcıların birikimlerini kağıt ya da altın olarak bölmeleri ve döviz kurlarının dramatik bir şekilde değişmesi anlamına gelebilir.

SALGIN

İnsanoğlunun daha önce karşı karşıya gelmediği bulaşıcı ve ölümcül yeni bir hastalığın insan, hayvan ya da bitkiler arasında yayılması ekosistemi altüst ederek büyük bir felakete neden olabilir.

BİYOTEK FELAKETİ

Biyolojik teknolojinin (genom, nano-teknoloji, virüsler vs.) art niyetli olarak ya da bir hata nedeniyle yıkıcı bir şekilde kullanılması küre üzerindeki yaşam için büyük bir yıkıma yol açabilir.

DOĞAL AFETLER

Mega-deprem ya da süper volkan gibi ekstrem doğal afetler daha önce görülmemiş bir yıkıma neden olabilir. Yıllarca sürecek küresel kasırgalar ve hava olayları da büyük yıkıma yol açabilecek doğal afetler arasında görülüyor.

TEKNOLOJİNİN GERİ TEPMESİ

Teknolojinin Geri Tepmesi, teknolojinin hızla ilerleyerek insan kontrolünden çıkması riskini anlatıyor. Bu risk bağımsız bir yapay zekanın ortaya çıkmasını, kendini yeniden üretebilen nanoteknolojinin gelişmesini ya da robotik-genetik mühendisliğin geri dönülmeyecek hatalar yapmasını içeriyor.

KOZMİK TEHLİKELER

Büyük bir meteorun çarpması, yakından geçen asteroidin dünyanın yörüngesini bozması ya da önemli bir güneş patlaması gibi olaylar dünyadaki yaşamın sona ermesine ya da büyük ölçüde ortadan kalkmasına neden olabilir.

3. DÜNYA SAVAŞI

Bu ekstrem risk dünyanın en güçlü ve en yüksek nüfusa sahip ülkelerinin milyonlarca ölüme sebep olabilecek bir savaşa girmesi ihtimalini gösteriyor. Çok sayıda ölümle sonuçlanabilecek bu savaş milyarlarca dolarlık hasarın meydana gelmesine neden olabilir.

UZAYLI İSTİLASI

Barış gayesi olmayan dünya dışı varlıkların gezegenimizin kaynaklarına göz dikmesi ihtimalini anlatan bu ekstrem risk, insan ırkının köleleştirilmesi ya da ortadan kaldırılmasını içeriyor. Uzaydaki yaşam formlarının dost olmaması durumunda teknolojilerinin insan ırkının teknolojisinden çok daha üstün olacağı düşünülüyor.

Umut Deniz Elçi
[email protected]