Sigorta sektörü küresel ekonomiye dayanıklılık kazandıracak
Herhangi bir ekonomik sistemi oluşturan değerlerin ne kadarının teminat altında olduğu o ekonominin şoklara karşı dayanma gücünü belirliyor. Swiss Re’nin hazırladığı son SIGMA raporu, teminat açığının giderilmesiyle beraber sigortacıların küresel finansal sisteme yıllık 1 trilyon dolar kadar direnç
Dünya ekonomisi her geçen gün risklere karşı daha savunmasız hale geliyor. Sigorta sektörü ise risklerin değişen doğasına uyum sağlayarak, oluşan teminat açığını kapatmak için çaba gösteriyor. Reasürans devi Swiss Re tarafından London School of Economics ile beraber gerçekleştirilen ve sonuçları geçtiğimiz ay yayınlanan son SIGMA raporu, küresel ekonominin olası bir şoka karşı dayanıklılığının 10 yıl öncesine göre daha zayıf olduğunu ortaya koyuyor. Çalışmada, ekonominin dayanma gücünü GSYİH’den daha bütünleşik ve sağlıklı olarak belirlemek için geliştirilen ve çok geniş bir skaladaki verileri kullanan Makro Ekonomik Dayanıklılık Endeksi (E-RI) ve Swiss Re’nin SRI Sigorta Dayanıklılık Dizini (I-RI) baz alınıyor. Gereken teminat ve sağlanan teminatı karşılaştıran I-RI ise 2018 yılında teminat açığının 1.2 trilyon dolar olduğunu gösteriyor. Teminat açığının en yüksek olduğu alanlar doğal afetler, mortalite ve sağlık olarak görülüyor. Swiss Re beklentilerine göre bu açığın kapanması küresel finansal sistemin dayanıklılığını her yıl 1 trilyon dolar değerinde güçlendirebilir.
BÜYÜK EKONOMİLERDE DİRENÇ ZAYIFLIYOR
Ekonomik dayanıklılığın gelişmiş pazarlarda gerileme nedenlerinin başında yapısal reformların eksikliği, para politikasında seçeneklerin tüketilmesi ve bankalar için rekabet koşullarının zorlaşması gösteriliyor. ABD, İsviçre ve Kanada ekonomileri dirençlerini artırsa da Avrupa ülkelerinde genel trend zayıflama yönünde. Bunun yanında, bir ülkenin kendi başına dayanıklılığını artırması yeterli değil. Ekonomilerin şoklara karşı dayanıklı ya da zayıf olması zincirleme bir etki ile diğer ekonomileri de etkiliyor. Yine de gelişmekte olan ekonomilerin E-RI değerlendirmelerindeki gelişmeler gelecek için umut veriyor. Çevre ve sosyal sürdürülebilirlik alanlarına odaklanmanın küresel direnci artıracağı düşünülüyor.
1.2 TRİLYON $ POTANSİYEL
2000 yılından 2018’e kadar toplam teminat açığının neredeyse 2 katına çıkarak 1.2 trilyon dolara ulaştığının belirtildiği raporda bu rakamın küresel sigorta sektörü tarafından yazılan 1 yıllık toplam prim üretiminin neredeyse dörtte birine eşit olduğu ifade ediliyor. Haliyle, sigorta teminatı sağlanabilecek bu dev boşluk sigorta şirketleri için önemli bir potansiyel oluşturuyor.
SIGMA raporunda yer alan tahminlere göre mevcut teminat açığının kapanması sonucunda küresel finansal sistemin dayanıklılığı yılda 1 trilyon dolar kadar (ödenen hasarlar) artış gösterecek. Ancak bu potansiyelin tamamen kullanılabilmesi için hükümetler, düzenleyiciler ve sigortacıların beraber çalışarak yeni çözümler ortaya koyması gerekiyor. Bu teminat açığının kapanması doğal olarak sigortacılara ticari bir kazanç da sağlayacak. Açığın kapatılması sigorta sektörüne yılda 60-80 milyar dolar arası kâr olarak dönebilir.
İSTİKRARLI BÜYÜMENİN ANAHTARI SİGORTA
Analizin ortaya koyduğu bir diğer nokta da sigortanın, ekonomilerin dayanıklılığına olan etkisi. Araştırma, yüksek sigorta penetrasyonuna sahip olan ekonomilerin daha istikrarlı bir şekilde büyüdüklerini gösteriyor. Dahası, farklı olaylarda büyük bir doğal afet sonrası ülkelerdeki GSYİH büyüme hızlarını mercek altına alan modeller, risklerin sigorta pazarına transfer edilmesinin felaketlerden sonra yaraların sarılmasını hızlandırdığına ve tüm ekonomik sistemin dayanıklılığını artırdığına işaret ediyor.
SİGORTAYLA DAYANIKLILIK ARTIYOR
E-RI’dan farklı olarak Swiss Re’nin geliştirdiği I-RI dayanıklılık değerlendirme yöntemi, sigorta faaliyetlerin olası şok senaryolarında hanehalkının direncini ne ölçüde artırdığını da ölçüyor. Gerçekleştirilen araştırmalar, sigorta sektörünün artan risk potansiyeline ayak uydurabilecek şekilde geliştiğini ortaya koyuyor. Geçtiğimiz 20 yıl içerisinde hem büyük ve hem de orta ölçekli pazarlarda sigorta direncinin arttığı görülüyor.
SİGORTACILIK EKONOMİLERE NASIL DESTEK OLUYOR?
Sigortalılık oranının artması hasarın karşılanma hızını ve kapsamını artırıyor. Konutları yeniden inşa etmek ve iş yerlerini tekrar faal hale getirmek için kaynak gerekiyor.
Sigorta, yaralarını sarmakta olan bölgelere hızlı ve garantili bir kaynak aktarımı sağlıyor. Bu da ekonomik faaliyetler içerisindeki karışıklığı asgari seviyeye indiriyor, hanehalkı ve işletmelerin üzerindeki finansal stresi azaltıyor. Sigorta korumasının olmadığı durumlarda yeniden yapılanmanın borçlanma ya da yatırımların bölünmesi yoluyla finanse edilmesi gerekiyor. Bu durumda tüketim ve yatırıma ayrılan fonların azalması ve GSYİH’deki büyüme potansiyelinin azalması anlamına geliyor.
Gerekli kaynakların temin edilememesi afet sonrası yeniden yapılanma çalışmalarını sıkıntıya sokabiliyor. 2005 yılındaki Katrina Kasırgası’nın üzerinden 13 yıl geçmiş olsa da bölgedeki metro alanının büyüklüğü kasırgadan önceki seviyesine gelebilmiş değil. Yeterince kaynağa ulaşılamaması nedeniyle metro ağının kapsamı kasırga öncesindeki boyutunun yalnızca %90’ına ulaşılabildi.
Umut Deniz Elçi
[email protected]
