Planlı ekonomide sigortacılık Küba

Özel sektöre sınırlı bir yer bırakılan planlı ekonomi modelini kullanan Küba, kıtanın en farklı sigorta sektörlerinden birine sahip. Latin Amerika’nın ‘sağlık’ yıldızında çoğu varlık ve hizmet kamu garantisinde olsa da sigortanın önemi oldukça iyi biliniyor.

Küba sigorta sektörü, diğer ülkelere göre çok farklı bir yapıya sahip olsa da ülke ekonomisi için önemli bir rol oynuyor. Irma Kasırgası’nda özellikle kıyı şeridinde büyük hasar gören ve konumu itibarıyla doğal afetlerden gelebilecek hasarlara açık olan Küba’da, böylesi büyük olaylarda gerçekleşen yıkımı telafi etmek için sigorta sistemi devreye giriyor. Bunun yanında ülkenin yurtdışında yaptığı yatırımlar, altyapı projeleri, denizcilik ve tarım faaliyetleri de sigorta güvencesi altına alınıyor.

Küba’da sigorta şirketleri vatandaşlardan ziyade turizm işletmeleri, ticaret yapan kurumlar ve kamuya hizmet veriyor. Ülkedeki 11 milyon vatandaşının sigorta ihtiyacı bölgedeki diğer ülkelere kıyasla son derece düşük seviyede. Herkesin sadece bir araç sahibi olabildiği ülkede emlak sahipliği de sıkı kurallar çerçevesinde düzenleniyor. Özel sağlık kuruluşlarının bulunmadığı ve sadece devlet hastanelerinin olduğu Küba’da, özel sağlık sigortası da haliyle sadece ziyaretçilere ve yabancı çalışanlara hizmet veriyor.

DOĞAL AFETLERE SİGORTA

Sigortanın etkisinin ülkede en çok hissedildiği olay Irma Kasırgası oldu. Kasırga, neden olduğu yüksek seviyedeki maddi hasarın yanı sıra endüstri ve turizm alanlarında dolaylı olarak pek çok sürecin aksamasına yol açtı. Kasırgadan sonra çalışmalarını hızlandıran Küba sigorta sektörü, süratle yaraları sararak ekonomiye gerekli olan desteği sağladı. Kübalı sigortacı Esicuba, Irma’nın ülkeyi vurmasından sadece 15 gün sonra turizm işletmelerine 33 milyon CUC’luk (Küba’nın dönüştürülebilir para birimi olan CUC, 1 dolar ediyor) ödeme gerçekleştirdi.

SADECE 2 SİGORTACI VAR

Ülkede faal halde sadece 2 sigorta şirketi bulunuyor. Hükümete ait Caudal Grup’un iştiraki olan Esicuba ve ESEN, Küba’daki poliçelerin tamamından sorumlu.
Sorumluluk branşında poliçe kesebilen tek şirket olan Esicuba, tarım dışında kalan yangın sigortalarına da bakıyor. Sorumluluk dahil olmak üzere oto sigortalarında hizmet veren ESEN ise ülkede hayat ve tarım sigortası hizmeti veren yegâne şirket.
Küba’da paravan şirketlerin çalışma izni bulunmuyor. Yasa, ülkede sigortanın sadece yerel sigorta şirketleri tarafından yaptırılabileceğini buyuruyor.
Diğer taraftan, yasada yabancı sigortacıların belirli durumlarda teminat sağlayabileceği belirtilse de, bu durumlar kesin olarak belirtilmiyor. 2013 yılında Küba’da sigorta hizmeti vermek için atılım yapan Brezilyalı sigortacı Capemisa, 2015 yılında seyahat sigortası satmak için onay almasına karşın, henüz ilk poliçesini kesebilmiş değil.

İLERİDE TALEP OLUŞABİLİR

Küba sigorta sektörü Küba Devrimi’nin tamamlanmasından sonra radikal bir şekilde değişti. Ekonomik dönüşümler sonrasında ülkedeki 170 sigorta şirketi adadan ayrıldı. Bu şirketlerden 50 kadarı kamulaştırılırken geriye kalan şirketler kapatıldı ya da inaktif duruma getirildi. Kamulaştırılan şirketler ise Esicuba ve ESEN olmak üzere yeniden yapılandırıldı.
Geçtiğimiz yıllarda gündeme gelen ambargonun kaldırılması yönündeki tartışmalar ve doğal afetler sonrası sigortacıların gösterdiği başarı, ülkede sigorta bilinirliğinin artmasına yardımcı oldu. ABD ile ilişkilerde olası bir yumuşama sigorta tarafında büyük bir talep oluşturabilir.

AMBARGO OYUNLARI

Eski ABD Başkanı Barack Obama’nın ikinci döneminde Küba ile olan ambargonun kaldırılması yönündeki adımları özel sektörün iştahını kabartmış ve pek çok şirketin (özellikle turizm alanında faaliyet gösteren) Küba planları yapmasına yol açmıştı. Ancak, Trump’ın geçtiğimiz aylarda yaptığı açıklamalar sonrası ambargonun tekrar sıkılaştırılması üzerine bölgeye yatırım yapan pek çok şirket geri adım atmak zorunda kaldı.