Fon dağılım değişikliği birikimlerin büyümesinde en önemli etken

Bireysel Emeklilik Sistemi’nde katılımcılar yılda 12 kez fon dağılım değişikliği yapma hakkına sahip. Fon dağılım değişikliği katılımcıların birikimlerinin büyümesinde en önemli etkenlerden biri. Bireysel Emeklilik Sistemi’nde, katılımcıların küçük ve düzenli tasarruflarının yatırıma yönlendirilmesiyle uzun vadede dişe dokunur birikim seviyelerine ulaşılabileceği aşikâr.

Bireysel Emeklilik Sistemi’nde katılımcılar yılda 12 kez fon dağılım değişikliği yapma hakkına sahip. Emeklilik Gözetim Merkezi’nin (EGM) 31 Mart 2025 tarihli verilerine göre 11 milyon 992 bin sözleşmeden 1 milyon 17 bin sözleşmede yıl içerisinde en az bir kez fon dağılım değişikliği yapıldı. Katılımcıların %8,49’u yılda en az bir fon dağılım değişikliği yaparak birikimlerini yatırımlarıma yönlendirmeyi tercih etti. Fon dağılım değişikliği katılımcıların birikimlerinin büyümesinde en önemli etkenlerden biri. Bireysel Emeklilik Sistemi’nde, katılımcıların küçük ve düzenli tasarruflarının yatırıma yönlendirilmesiyle uzun vadede dişe dokunur birikim seviyelerine ulaşılabileceği aşikâr. Bu nedenle, başta fon dağılım değişiklik hakkının etkin kullanımı olmak üzere, sistemin sunduğu %30 devlet katkısından en iyi şekilde yararlanmak gerekiyor. Ekonomik gelişmeler, enflasyon, faiz oranları veya döviz kurları gibi faktörler emeklilik yatırım fonlarının da performansını etkiliyor. Katılımcılar fon dağılım tercihlerini, değişen piyasa koşullarına göre zamanında güncelleyerek, yükselen piyasalarda hem birikimlerini enflasyona karşı koruyabilior hem de birikimlerinin büyümesini sağlayabiliyor.

GENÇ KATILIMCILAR RİSKLİ FONLARI TERCİH EDİYOR

Genç katılımcılar genellikle daha riskli fonları tercih ederken, emekliliği yaklaşan katılımcılar daha güvenli fonlara yöneliyor. BES’te katılımcıların temel olarak yatırım tercihlerine, risk-getiri iştahlarına ve faiz hassasiyetine göre tercih edebilecekleri toplam 22 farklı fon kıyas grubu var. Gönüllü katılımlı Bireysel Emeklilik Sistemi’nde hisse senedi, borçlanma araçları, altın ve kıymetli madenler, döviz, karma, değişken ve katılım fonları gibi farklı varlıkları içeren toplam 240 fon bulunuyor. Bu fonların 197’si faizli, 43’ü faizsiz fonlardan oluşuyor. 31 Mayıs 2025 verilerine göre, 758,7 milyar lira faiz barındıran fonlarda, 465,3 milyar lira faizsiz fonlarda olmak üzere toplam 1.224 milyar lira yatırıma yönlendirildi. Otomatik katılım sisteminde (OKS) ise 60’ı faizli, 52’si faizsiz olmak üzere toplam 112 fon bulunuyor. 31 Mayıs 2025 verilerine göre, 54,2 milyar lira faiz barındıran fonlarda, 38,2 milyar lira faizsiz fonlarda olmak üzere toplam 92,4 milyar lira yatırıma yönlendirildi. Devlet katkısı fonlarında ise, 12’si faizli, 12’si faizsiz olmak üzere toplam 24 fon var. 144,8 milyar lira faiz barındıran fonlarda, 20,6 milyar lira faizsiz fonlarda olmak üzere toplam 165,4 milyar lira yatırıma yönlendiriliyor. Katılımcılar fon dağılım tercihi yaparken tek bir fon seçmek zorunda değil. Birikimleri yönlendirmek için birden fazla fon seçerek risklerini dağıtabiliyorlar. 31 Mart 2025 verilerine göre toplam sözleşmelerin, %41,1’inde 2 fon, %21’inde 5 ve üzeri fon, %15,7’sinde 3 fon, %14,2’sinde 4 fon ve %8,’inde 1 fon bulunuyor. Sözleşme başına ortalama 2,2 adet farklı fon tercih edilmiş. 31 Mart 2025 verilerine göre, sözleşmelerin %27,6’sı kıymetli madenlerde, %17,2’si değişken, %12,4’ü hisse senedi, %10’u likit fonlarda yatırıma yönleniyor.