Veri merkezi yatırımları büyüyor, sigorta ihtiyacı artıyor

Yapay zekâ, bulut bilişim ve dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte veri merkezleri, dijital ekonominin en kritik altyapıları arasında yer alıyor. Milyarlarca dolarlık teknoloji yatırımlarını barındıran bu tesislerde yangın, elektrik kesintisi, soğutma sistemi arızaları, doğal afetler ve siber saldırılar önemli riskler oluşturuyor.

IBS Sigorta ve Reasürans Brokerliği CEO’su Murat Çiftçi, veri merkezlerinin sigortalanmasında yalnızca fiziksel varlıkların korunmasının yeterli olmadığını belirterek iş durması, gelir kaybı, siber riskler ve üçüncü taraf sorumluluklarını kapsayan bütüncül bir yaklaşım gerektiğini vurguladı.

Veri merkezlerinde küçük bir arıza büyük kayıplara neden olabilir

Çok sayıda şirketin verilerini ve kritik dijital operasyonlarını barındıran veri merkezlerinde yaşanabilecek bir aksaklık, yalnızca tesis işletmecisini değil, hizmet alan kuruluşları da etkileyebiliyor.

Elektrik altyapısı, kesintisiz güç kaynakları, jeneratörler, batarya sistemleri ve soğutma ekipmanları, bu tesislerde risk yönetiminin temel unsurları arasında bulunuyor.

Veri merkezlerini diğer endüstriyel tesislerden ayıran en önemli özelliğin kesintisiz hizmet gerekliliği olduğunu belirten Çiftçi, şu değerlendirmede bulundu:

“Bir veri merkezinde fiziksel hasarın boyutundan bağımsız olarak hizmetin kesintiye uğraması çok daha geniş bir ekonomik etki yaratabilir. Elektrik altyapısındaki bir sorun, soğutma sisteminin devre dışı kalması veya kritik bir ekipmanın arızalanması sunucuların çalışmasını etkileyebilir ve bunun sonucunda hizmet verilen şirketlerin operasyonlarında da kesinti yaşanabilir. Dolayısıyla burada yalnızca binanın veya ekipmanın değerine değil, bir olayın yaratabileceği zincirleme sonuçlara bakmak gerekiyor.”

İş durması teminatı kritik önem taşıyor

Veri merkezlerinde meydana gelen bir hasarın finansal etkisi, zarar gören ekipmanların yenilenme maliyetiyle sınırlı kalmıyor. Hizmetlerin saatlerce veya günlerce durması, işletmeler açısından önemli gelir kayıplarına yol açabiliyor.

Bu nedenle veri merkezi sigorta programlarında fiziki hasar teminatlarıyla iş durması teminatlarının birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Çiftçi, konuyla ilgili şunları söyledi:

“Bir olay sonrasında hasar gören ekipmanın bedeli hesaplanabilir. Ancak veri merkezinin birkaç saat veya birkaç gün hizmet verememesinin yaratacağı finansal kayıp çok daha büyük olabilir. Bu nedenle fiziki hasar teminatı ile iş durması riskinin birbirinden bağımsız değil, birbirini tamamlayan yapılar olarak ele alınması gerekiyor.”

İş durması sigortası, poliçe koşullarına bağlı olarak fiziksel hasar nedeniyle faaliyetlerin kesintiye uğramasından kaynaklanan kayıplara karşı koruma sağlayabiliyor. Ancak her hizmet kesintisi otomatik olarak teminat kapsamına girmiyor.

Bu nedenle poliçe hazırlanırken teminat limitleri, bekleme süreleri, istisnalar ve tazminat ödemesini başlatan koşulların dikkatle incelenmesi önem taşıyor.

Siber riskler ve fiziksel hasarlar birlikte değerlendirilmeli

Veri merkezlerinde kritik verilerin ve dijital operasyonların yoğunlaşması, siber güvenlik risklerini de ön plana çıkarıyor.

Siber saldırılar hizmet kesintilerine neden olabilirken, teknolojik altyapıdaki fiziksel arızalar da müşterilerin dijital sistemlere erişimini engelleyebiliyor.

Siber sigorta ile fiziksel varlık sigortalarının birbirinin alternatifi olmadığını vurgulayan Çiftçi, şu ifadeleri kullandı:

“Bir veri merkezinin karşı karşıya olduğu risk artık yalnızca fiziksel veya yalnızca dijital olarak sınıflandırılamıyor. Bir siber saldırı hizmet kesintisine neden olabilir; teknolojik altyapıda yaşanan bir sorun ise müşterilerin sistemlerine erişimini etkileyebilir. Bu nedenle siber riskler, fiziki hasar, iş durması ve sorumluluk risklerinin birbiriyle nasıl etkileşime girdiğinin bütüncül olarak değerlendirilmesi gerekiyor. Asıl mesele poliçe sayısını artırmak değil, farklı poliçeler arasında teminat boşluğu oluşmasını önleyecek doğru yapıyı kurmak.”

Siber sigorta programlarında veri ihlalleri, olay müdahale giderleri, sistemlerin yeniden devreye alınması ve siber olaylardan kaynaklanan iş kesintileri gibi risklerin de değerlendirilmesi gerekiyor.

Her veri merkezi için farklı sigorta çözümleri gerekiyor

Veri merkezlerinin yatırım büyüklükleri, enerji altyapıları, kullandıkları teknolojiler ve sundukları hizmetler birbirinden farklılık gösteriyor. Bu nedenle standart sigorta poliçeleri her tesisin ihtiyaçlarını karşılamayabiliyor.

Çiftçi'ye göre etkili bir sigorta programı hazırlanabilmesi için kritik ekipmanların, enerji kaynaklarının, yedekleme sistemlerinin, soğutma altyapısının ve olası kesintiler sonrasında faaliyetlere dönüş süresinin ayrıntılı şekilde analiz edilmesi gerekiyor.

Bu kapsamda mal varlığı, makine kırılması ve elektronik ekipman sigortalarının yanı sıra iş durması, siber riskler ve üçüncü taraf sorumluluk teminatları da birlikte ele alınmalı.

Yüksek bedelli yatırımlarda ise gerekli sigorta kapasitesinin sağlanabilmesi açısından uluslararası sigorta ve reasürans piyasalarına erişim önem kazanıyor.

Türkiye'deki yatırımlar yeni sigorta ihtiyaçları oluşturacak

Türkiye'de veri merkezi yatırımlarının gelişmesiyle birlikte bu alana yönelik özel sigorta çözümlerine duyulan ihtiyacın da artması bekleniyor.

Çiftçi, veri merkezlerinin ekonomik değerinin yalnızca fiziksel yatırımlardan değil, kesintisiz hizmet sunabilme kapasitesinden de kaynaklandığını belirterek gelecekte iş durması, siber riskler, kritik ekipman ve hizmet kesintisi teminatlarının daha fazla önem kazanacağını ifade etti.

IBS Sigorta ve Reasürans Brokerliği'nin veri merkezi işletmecileri ve yatırımcılarına yönelik risk analizleri gerçekleştirdiğini belirten Çiftçi, sözlerini şöyle tamamladı:

“IBS olarak veri merkezi işletmecilerinin ve yatırımcılarının fiziksel, operasyonel ve dijital risklerini birlikte analiz ediyoruz. Mevcut sigorta programlarındaki teminat, limit ve olası koruma boşluklarını değerlendiriyor; ihtiyaçlara uygun sigorta ve reasürans alternatiflerinin yapılandırılması için danışmanlık sunuyoruz.”

Çiftçi, UIB ile sahip oldukları uluslararası pazar erişimi sayesinde yüksek bedelli ve karmaşık teknoloji yatırımlarında farklı sigorta kapasitesi ve teminat alternatiflerini değerlendirebildiklerini de sözlerine ekledi.