“Sigorta talebinde düşüş, giderlerde artış bekleniyor”

2018 yılı ekonomik açıdan son derece hareketli bir yıl oldu. Özellikle yılın ikinci yarısında yaşanan döviz kurlarındaki hareketliliğin, yükselen faizin ve enflasyon oranlarının tüketici üzerinde oldukça yüksek bir kaygıya neden olduğunu belirten Sigorta Acenteleri Derneği (SAB) Başkanı Reşit Çakas, bu durum sebebiyle tüketici harcama eğilimlerinin gözle görülür bir şekilde düştüğünü söyledi. 

“Ekonomik rakamlara bakıldığında nasıl bir sonuç ortaya çıkıyor?” sorusunu yanıtlayan Çakas, 2018 yılında araç satış oranlarının %35 oranında azaldığını, konut satışlarının ise neredeyse durma noktasına geldiğni belirtti. Sigorta sektörüyle ilgili bu konuları değerlendiren SAB Başkanı Çakas, “Her ne kadar piyasalarda yaşanan bu daralma sigorta sektörüne çok yansımış gibi görünmese de 2018 yılında prim üretimi 48 milyar 261 milyon lira olurken sektör büyümesi %17.3 oranında gerçekleşti. Enflasyon oranının %21.6 olduğu düşünülürse reel olarak %4’lük bir küçülmenin söz konusu olduğu görülecek. Ayrıca tüketim eğilimlerinin azaldığı kriz döneminde en çok etkilenen sektörlerden birinin sigorta sektörü olduğunu unutmamak gerekir” şeklinde konuştu. 

“Hal böyle iken 2019 yılında acenteleri bekleyen sorunlar neler olacaktır ve bunları asgari seviyeye çekmek için neler yapılabilir?” diye soran SAB Başkanı Çakas, sözlerine şöyle devam etti: “Bir kere hepimizin unutmaması gereken en önemli konu acentelik mesleği yapan gerçek ve tüzel kişilerin başka bir iş ile iştigal edemeyecekleri konusudur. Bu her ne kadar yasa ile belirlenmiş bir durum olsa bile zaten sigorta acenteleri meslek tabiatları gereği başka bir iş ile ilgilenecek yapıda değiller. Dolayısıyla acentelerin karşılaşacakları sorunlar ancak sektörel sorunları çözülerek halledilebilir. Öncelikle 2018 yılı içinde gerçekleşen ekonomik gelişmelerin acentelere yansıması 2019 yılı başından itibaren olacak. Özellikle insan kaynaklarında artan sigorta prim giderleri, acente giderlerini %30 civarında olumsuz yönde etkileyecek. Ayrıca insan kaynağı dışındaki sabit giderlerde (kira, elektrik, su vb.) artışlar da %30 seviyesinin altına düşmeyecek. Değişmeyen komisyon oranlarıyla acentenin geçen yılın başa baş seviyesini yakalaması için en az %30 büyümesi gerekecek. Öte taraftan 2019 yılında beklenen büyüme oranları sigorta sektörünü doğrudan etkileyeceği için gerçekleşecek üretimlerin beklentileri karşılamayacağı yönündedir. Bu durumda acentelerin önünde iki seçenek kalıyor. Ya işletme olarak küçülmeye gitmek, ya da ekonomik durgunluğa rağmen üretim artırarak kâra geçmenin yollarını aramak. 2018 yılında gerçekleşen durgunluğa bağlı olarak motorlu taşıt satışlarındaki düşüş şüphesiz 2019 yılındaki kaza branşı satışlarını aynı oranda olumsuz etkileyecek. Bu durum yangın ve diğer branşlar için de farklı olmayacaktır. Sektör portföyünün çok büyük bir kısmını oluşturan kaza branşındaki düşüş, acente üretimlerini olumsuz etkileyecektir.” 

‘YENİ ÜRÜNLERE YÖNELMELİYİZ’

Sadece yakın dönemde oluşacak olası sıkıntılar nedeniyle değil, orta ve uzun vadede benzer sorunları yaşamamak için acentelerin satış eğilimlerini değiştirmesi gerektiğini savunan Çakas, acenteler olarak yeni ürünlere yönelmek durumunda olduklarını söyledi: “Güncel yaşamımızda yaşanan değişim sigorta sektöründe de yeni ihtiyaçlar doğurdu. Artık klasik ürünler ve klasik bir bakış açısıyla bu mesleği yürütmenin çok zor olduğunu biliyoruz. Bu nedenle acenteler kaza ve yangın branşlarının yanında farklı ürünlere de yönelmek zorunda. Bugün artık çeşitli mesleki sorumluluk sigortalarının, kefalet sigortalarının veya çeşitli finansal sigortaların tüketici tarafından çok konuşulmaya başladığını fark etmemiz gerekiyor. Ayrıca dijital gelişmelerin artık yaşamımızın her noktasında olduğunun farkında olarak faaliyetlerimizin dijital platforma taşınmasının yollarını aramanın zamanı da geldi.” 

Bütün bunlarla birlikte acentelerin yaşanan sorunların üstesinden tek başına gelmelerinin mümkün olmadığını belirten Çakas, “Acenteler sigorta şirketlerine hizmet veren yapılardır. Bu nedenle acentelerin gelişiminde sigorta şirketlerinin takındıkları tavır çok önemlidir” görüşünü dile getirdi. SAB Başkanı Çakas, sigorta şirketlerinden taleplerini maddeler halinde sıraladı:

“* Sektörde üretimin %60’ından fazlasını acenteler yapıyor. Acentelik sisteminde yaşanan küçülmenin tüm sektörü doğrudan etkileyeceği göz önünde bulundurulmalı.

* Sigorta şirketleri, acenteleri çözüm ortakları olarak görmeli ve bu yönde somut adımlar atarak acentelerin gelişimine katkıda bulunmalı. Özünde acentelik sözleşmesi karşılıklı iki bağımsız şirket arasında yapılan bir anlaşma ise bunun ana çerçevesi yasal bir düzenleme ile belirlenmeli ve acentelik sistemini uzun vadede koruyacak bir zemine oturtulmalı. 

* Özellikle 2019 yılında risk kabul süreçleri esnetilerek olası piyasa daralmasının önüne geçilmeli, üretimin artırılması desteklenmeli. 

* Sigorta acenteleri, bankasürans sigortacılığı ya da otomotiv firmaları tarafından yapılan aracılık hizmetlerinden farklı olarak müşterileri, sigorta konusunda içselleştirmekte ve üst düzeyde hizmet vererek müşteri sadakatini en üst seviyeye taşımakta. Bu durum göz önünde bulundurulmalı ve sigorta acentelerine verilecek komisyon ve destek sistemleri buna göre düzenlenmeli. 

* Geçtiğimiz yıllarda enflasyon ve faiz oranları düştüğünde acente komisyonları da düşürülmüştü. %10’luk faiz ve ya enflasyon ortamında %15’lik acente komisyonunun yüksek olabileceğini varsayıyorlar. Acente komisyonları bazı branşlarda zaman zaman %5’in bile altına çekilmiştir. Geldiğimiz noktada enflasyon oranı yaklaşık %22, faiz oranları %25 seviyesinde iken acente komisyonları %8’den başlamaktadır. Bugünkü koşullar göz önünde bulundurularak komisyon oranları yükseltilmeli, sigorta şirketleri kabul etmeye istekli olmadığı branşlara uygulanan düşük komisyon oranlarını gözden geçirmeli ve acenteleri destekleyici bir tavır geliştirmeli.”

SAB Başkanı Çakas, sözlerine şöyle son verdi: “Özetle 2019’a girerken, geçmiş dönemde yaşanmış ekonomik dalgalanmalar, döviz ve faiz piyasasındaki yaşanan olağan dışı fiyat artışları, birçok firmanın konkordato ilan etmesi, en önemlisi önümüzde bir seçim olması ve seçim sonrası yaşanabilecek ekonomik gelişmeler, her sektörde olduğu gibi acentelerin önümüzdeki yıla tedirgin bakmasına neden oluyor. Gerekli önlemlerin önceden alınıp doğru aksiyonların hayata geçirilmesi halinde acentelerin 2019’u ciddi sıkıntılar yaşamadan atlatması mümkün olabilir.”