Türkiye’de ortalama hanehalkı küçülüyor

TÜİK, ülke genelindeki 2019 yıl sonu aile istatistiklerini yayımladı. Türkiye’de 2012 yılında 3,69 kişi olan ortalama hanehalkı büyüklüğünün azalma eğilimi göstererek 2019 yılında 3,35 kişi olduğu görüldü.

TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) 2019 yıl sonu verilerine göre ülke genelindeki aile istatistiklerini yayımladı. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre; Türkiye’de 2012 yılında 3,69 kişi olan ortalama hanehalkı büyüklüğünün azalma eğilimi göstererek 2019 yılında 3,35 kişi olduğu görüldü. İllere göre incelendiğinde; 2019 yılında ortalama hanehalkı büyüklüğünün en yüksek olduğu il, 6,11 kişi ile Şırnak oldu. Şırnak ilini 5,39 kişi ile Hakkari ve 5,38 kişi ile Şanlıurfa illeri izledi. Ortalama hanehalkı büyüklüğünün en düşük olduğu il ise 2,63 kişi ile Çanakkale oldu. Bu ili, 2,68 kişi ile Eskişehir ve 2,71 kişi ile Balıkesir illeri izledi.

TEK KİŞİLİK HANEHALKI ORANI ARTTI

Tek çekirdek ailenin tanımı yalnızca eşlerden veya eşler ve çocuklarından veya tek ebeveyn ve en az bir çocuktan oluşan hanehalklarıdır. Bu tanım kapsamında, ADNKS sonuçlarına göre; ülkemizde tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının oranı, 2014 yılında %67,4 iken 2019 yılında %65,1 oldu.

Tek kişilik hanehalklarının oranının 2014 yılında %13,9 iken 2019 yılında %16,9’a yükseldiği görüldü. Geniş aile olarak tanımlanan ve en az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan hanehalklarının oranı, 2014 yılında %16,7 iken 2019 yılında %15 oldu. Çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hanehalklarının oranının ise 2014 yılında %2,1 iken 2019 yılında %3’e yükseldiği görüldü.

Tek kişilik hanehalkı oranının en yüksek olduğu il, 2019 yılında %26,4 ile Tunceli oldu. Tunceli ilini %25,7 ile Giresun, %25,6 ile Gümüşhane izledi. Tek kişilik hanehalkı oranının en düşük olduğu il ise %9,4 ile Diyarbakır oldu. Diyarbakır ilini %9,8 ile Van ve Batman izledi.

ÇEKİRDEK AİLE EN FAZLA OSMANİYE’DE

Tek çekirdek aileden oluşan hanehalkı oranının en yüksek olduğu il, 2019 yılında %72,6 ile Osmaniye oldu. Osmaniye ilini %72,1 ile Kayseri ve %71,7 ile Gaziantep takip etti. Tek çekirdek aileden oluşan hanehalkı oranının en düşük olduğu il %54,3 ile Tunceli oldu. Tunceli ilini %54,9 ile Artvin ve %55,7 ile Kastamonu izledi.

TEK EBEVEYNLİ HANEHALKI EN FAZLA BİNGÖL’DE

Tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hanehalkı oranının en yüksek olduğu il, 2019 yılında %11,2 ile Bingöl oldu. Bu ili, %11,0 ile Adana, %10,9 ile Malatya izledi. Bu oranın en düşük olduğu iller ise %6,8 ile Ardahan ve Tokat, %6,9 ile Kars, Nevşehir, Bitlis ve Bayburt oldu.

Anne ve çocuklardan oluşan hanehalkı oranının en yüksek olduğu iller %8,9 ile Bingöl, %8,7 ile Adana ve %8,6 ile İzmir, en düşük olduğu iller ise %4,8 ile Ardahan, %5,2 ile Burdur, Tokat ve Bayburt, %5,3 ile Kars ve Yozgat oldu. Baba ve çocuklardan oluşan hanehalkı oranının en yüksek olduğu iller %3,4 ile Kilis, %3,2 ile Gümüşhane ve %2,9 ile Malatya, en düşük olduğu iller ise %1,4 ile Nevşehir ve %1,5 ile Kayseri oldu. 

EN FAZLA GENİŞ AİLE ŞIRNAK’TA

Geniş aile olarak tanımlanan ve en az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu il, 2019 yılında %28 ile Şırnak oldu. Şırnak ilini %26,4 ile Hakkari ve %23,1 ile Batman izledi. Geniş aileden oluşan hanehalkı oranının en düşük olduğu il, %9,3 ile Eskişehir oldu. Eskişehir ilini %10,1 ile Çanakkale ve %10,6 ile Balıkesir izledi.

AKRABA EVLİLİĞİ ORANI AZALDI

Evlenme istatistikleri sonuçlarına göre; 2010 yılında gerçekleşen resmi evlenmelerin %5,9’unun akraba evliliği olduğu ve bu oranın sonraki yıllarda sürekli düşüş göstererek 2014 yılında %5,, 2019 yılında ise %4 olduğu görüldü.

Resmi evlenmeler içerisindeki akraba evlilikleri illere göre incelendiğinde; 2019 yılında gerçekleşen toplam evlenmeler içindeki akraba evliliği oranının en yüksek olduğu ilin, %14,9 ile Şanlıurfa olduğu görüldü. Bu ili, %14,2 ile Siirt ve %13,9 ile Mardin illerinin izlediği görüldü. Akraba evliliği oranının en düşük olduğu ilin ise %0,5 ile Kırklareli olduğu, bu ili %0,7 ile Balıkesir ve Edirne, %0,8 ile Bolu illerinin izlediği görüldü.

BİREYLERİ EN FAZLA AİLELERİ MUTLU ETTİ

Yaşam memnuniyeti araştırması sonuçlarına göre; 18 ve üzeri yaştaki bireyler arasında kendilerini en fazla ailelerinin mutlu ettiğini belirtenlerin oranı 2019 yılında %74,1 oldu. Erkeklerin %79,5’i kendilerini en fazla ailelerinin mutlu ettiğini ifade ederken bu oranın kadınlar için %68,8 olduğu görüldü. Kendilerini en fazla çocuklarının mutlu ettiğini belirten erkeklerin oranı %7,4 iken kadınların oranı %18,1 oldu.

GENİŞ AİLELERİN %27’Sİ YOKSULLUK SINIRININ ALTINDA YAŞIYOR

Geniş ailelerin %26,9’unun yoksulluk sınırının altında yaşadığı görüldü. Gelir ve yaşam koşulları araştırması sonuçlarına göre; eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %60,0’ı dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırı incelendiğinde, yoksulluk sınırının altında yaşayan bireylerin oranının 2018 yılında %21,2 olduğu görüldü. Hanehalkı tipine göre yoksulluk oranı incelendiğinde ise tek kişilik hanehalklarının %12,8’inin, tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının %20,2’sinin, geniş ailelerden oluşan hanehalklarının %26,9’unun, çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hanehalklarının ise %13,0’ının yoksulluk sınırının altında yaşadığı gözlendi.

KENDİLERİNE AİT KONUTTA YAŞAYANLARIN ORANI %59 OLDU 

Gelir ve yaşam koşulları araştırması sonuçlarına göre 2018 yılında konutun mülkiyet durumları incelendiğinde; bireylerin %59’un oturduğu konutun kendilerine ait olduğu, %25,2’sinin ise kiracı olduğu görüldü. Bireylerin %39,6’sının 2018 yılında konutunda izolasyondan dolayı ısınma sorunu yaşadığı, %36,2’sinin sızdıran çatı, nemli duvarlar, çürümüş pencere çerçevesi vb. nedenlerle sorun yaşadığı ve %24,8’inin trafik veya endüstrinin neden olduğu hava kirliliği, çevre kirliliği veya diğer çevresel sorunlar yaşadığı görüldü.