Türk startuplarına 900 milyon dolar yatırım
StartupCentrum 2023 Türkiye Startup Ekosistemi Yatırım Raporu yakın zamanda yayımlandı. Rapor, 2022 yılında 1,74 milyar dolar olan yatırım hacminin, 2023 yılında 900 milyon dolara düştüğünü ortaya koydu. Bu düşüşte özellikle yabancı yatırımcıların sayısındaki azalmanın önemli bir rol oynadığı belirt
StartupCentrum 2023 Türkiye Startup Ekosistemi Yatırım Raporu yakın zamanda yayımlandı. Rapor, 2022 yılında 1,74 milyar dolar olan yatırım hacminin, 2023 yılında 900 milyon dolara düştüğünü ortaya koydu. Bu düşüşte özellikle yabancı yatırımcıların sayısındaki azalmanın önemli bir rol oynadığı belirtildi. Öte yandan, yatırım sayısı 2022’de 387 iken, 2023’te 347’ye düştü. Buna rağmen yatırım adedi pandemi öncesi döneme kıyasla yüksek bir seviyede kaldı. Bu da pazarın dinamizmini koruduğuna işaret etti.
EN YÜKSEK 10 YATIRIM TÜM YATIRIMLARIN %80’İNİ OLUŞTURDU
2023’te gerçekleştirilen 347 yatırımdan en yüksek 10’u toplamda 714 milyon dolarlık bir hacme ulaşarak, tüm yatırımların yaklaşık %80’ini temsil etti. En yüksek ilk 10 yatırım ise Getir ($500M), Insider ($105M), GetirFinans ($50M), Binalyze ($19M), HotelRunner ($6,5M), Fazla ($6M), Grand Attic ($5,3M), Linktera ($5M) ve Bluedot ($5M) oldu.
YAPAY ZEKÂ VE OYUN ÖN PLANDA
2023’ün hemen hemen her alanında konuşulan yapay zekâ, girişimcilik ekosistemi içinde de pastadan en geniş payı almayı başaran dikey oldu. Yapay zekâ ile çözümler geliştiren 42 girişim 2023 yılında toplamda 127 milyon dolara yakın yatırım aldı. 2023 yılında adet olarak en çok yatırımı alan dikey olsa da önceki yıllara göre düşüş gösterdi. Oyun dikeyine olan ilgi ise adet olarak önceki yıla göre bir miktar artarak 38 yatırıma ulaştı. Ancak 2022 yılında 382 milyon dolar olan yatırım miktarı, 32 milyon dolara geriledi. Öte yandan sadece kadın kurucu ortaklara sahip oyun girişimlerinin son üç yılda yatırım almadığı dikkat çekti.
Sürdürülebilirlik ve çevre odaklı girişimler, 2023’te artan bir ilgi gördü. Atık yönetimi ve yenilenebilir enerji gibi alanlarda faaliyet gösteren 33 girişim yatırım aldı. Henüz yatırımlar düşük olsa da Fazla, Nicat ve Wastespresso gibi iddialı girişimlerin bulunduğu bir alan. İlerleyen yıllarda belki bir unicorn haberi de alınabilir.
2019’DA YATIRIM ALMIŞ GİRİŞİMLERİN %13’Ü 2023’TE DE YATIRIM ALDI
Girişimlerin ne kadarının yatırım aldıktan sonra yoluna devam ettiği hakkında önemli bir analiz paylaşan StartupCentrum, 2023 yılında, 2019’da yatırım alan girişimlerin yalnızca yüzde 12,5’inin yatırım aldığı sonucuna ulaştı. Öte yandan bir yatırımı takiben ertesi yıl ikinci yatırımını alan girişimlerin oranı 2019’da %32 iken, 2022’de %22’ye geriledi.
YERLİ YATIRIMIN İLGİSİ DEVAM EDERKEN YABANCI YATIRIMCI SAYISI AZALDI
2023 yılında 640 yatırımcı yatırım yaptı. Bunlardan 372’si bireysel yatırımcıyken 262’si kurumlardan oluştu. Yatırım yapan kurumlardan 173’ü yerli yatırımcılardan, 89’u ise yabancı yatırımcılardan oluştu. Geçtiğimiz iki yıla göre yerli yatırımcı sayısı aynı kalırken yabancı yatırımcı sayısında ciddi bir düşüş yaşandı.
BİREYSEL YATIRIMCILARIN TEK BAŞINA KATKISI 11,2 MİLYON DOLAR
Girişimcilik ekosisteminin önemli paydaşlarından olan bireysel/melek yatırımcıların yatırımları bir miktar azaldı. Sadece bireysel yatırımcıların katıldığı tur sayısı 2022’de 49 iken, geçtiğimiz yıl 42 oldu. Bu turlarda toplam 11,2 milyon dolar yatırım yapıldı.
2024 BEKLENTİLERİ NELER?
2024’ten ilk beklenti Türkiye’deki unicornların artacağı yönünde. Bazı yüksek tutarlı yatırımların da 2024’te karşımıza çıkacağı konuşulan konular arasında. Ancak yeni yılda faiz oranlarının artacağı beklentisi ile bireysel yatırımcıların startup yatırımından kaçma eğiliminde olması, yatırımları etkileyebilecek bir süreç olarak ön görülüyor. Türkiye’nin 2023 yılında yaşadığı büyük felaket, seçim belirsizliği ve 100. Yıl coşkusu, dalgalı bir seyirde olan ülke ekonomisini etkileyen önemli olaylardı. Ekonominin 2024 yılında daha sabit bir düzlem üzerinde olmasını umut ederek yeni gelişmeleri takip etmeye devam edeceğiz.
