Sigorta şirketleri UFRS 17 denetimlerine şimdiden başladı

Uluslararası Finansal Raporlama Standartları’na (UFRS 17) geçişin finans, muhasebe ve aktüeryal sistemler, performans ölçümü ve finansal raporlamaya yönelik işletim modelleri dahil olmak üzere sigorta şirketleri üzerinde geniş ölçekte etkileri olacağını vurgulayan EY Türkiye Aktüeryal Danışmanlık Hizmetleri Kıdemli Müdürü Büşra Kodaman, “Bu nedenle, 2022 yılı paralel izleme dönemleri için raporlama çalışmalarına başlamış olan sigorta şirketleri aynı zamanda denetim hazırlıklarına da şimdiden başlamış durumdalar” dedi.

UFRS 17, bir yandan sigorta şirketlerinin mali durum ve performanslarının şeffaflığını artırmayı amaçlarken diğer yandan da mali tablolarının diğer sigorta şirketleri ve diğer sektörlerin mali tablolarıyla karşılaştırılabilir hale getirmeyi amaçlıyor. UFRS 17 kapsamında yer alan karmaşıklıklar ve bazı belirsizlikler nedeniyle, uygulamanın etkin bir şekilde yürütülmesi aşamasında risklerin tespit edilmesi gerektiğini ifade eden EY Türkiye Aktüeryal Danışmanlık Hizmetleri Kıdemli Müdürü Büşra Kodaman, “Risklerin ve varsa eksiklerin tespiti için proje yönetimi, çekirdek sistem değişiklikleri, eğitimler, süreç tasarımları, veri hazırlıkları da dahil olmak üzere tüm UFRS 17 süreci uçtan uca değerlendirilmelidir. Bu noktada yapılacak çalışmalara şirketlerin iç kontrol ve iç denetim ekiplerinin de katılımı önem arz etmektedir” dedi. Kodaman, açıklamasına şöyle devam etti: “UFRS 17, sigorta şirketleri için finans, muhasebe, bilgi işlem ve aktüerya ekiplerini kapsayan büyük bir değişim programını temsil edeceği için, birçok iş akışı ve sorumlulukla birlikte sigorta şirketlerinin süreçlerini, çalışanlarını ve teknolojisini de önemli ölçüde etkileyecektir. Bu değişikliğin boyutu ve etkin olmayan bir uygulamanın işletmeye getireceği risk dikkate alındığında, UFRS 17 uygulamaları muhtemelen önümüzdeki yıllarda herhangi bir iç denetim risk değerlendirmesinin bir parçasını oluşturacaktır. Bu nedenle, iç denetim ekiplerinin UFRS 17 uygulamasının ilk aşamalarında yer almasının sağlanması, her türlü riskin ele alınmasına ve güvence için devam eden uygulamaların geliştirilmesine olanak sağlayacaktır.

UFRS 17 uygulanmaya başladıktan sonra iç denetimin işi bitmiş olmaz. İç denetim ekipleri, yeni politikaların, süreçlerin, kontrollerin ve sistemlerin doğru şekilde uygulandığına ve UFRS 17 ile uyumlu olduğuna dair güvence sağlamak için uygulama sonrası da denetimler planlamalıdır. Bu denetimler şunları içerebilir;

• Zaman çizelgeleri ve sorumluluklar dahil olmak üzere yeni kapanış ve raporlama süreçlerinin analiz edilmesi
• Yeni sunum gerekliliklerini karşıladığından emin olmak için yeni finansal durum ve kar/zarar tablosu formatlarının gözden geçirilmesi
• UFRS 17 geçiş projesinin uygulanmasından öğrenilen bilgilerin net ve doğru şekilde anlaşılması
• Projenin uygulanması boyunca ikinci savunma hattının etkinliğinin gözden geçirilmesi
• Projeye başlanmadan önce tespit edilen faydaların takip edilip edilmediğinin gözden geçirilmesi

Şirketlerin UFRS 17 implementasyon süreçlerinde yaptıkları çalışmaları da göz önünde bulundurarak iç denetim ve iç kontrol faaliyetlerine konu olacak başlıkları ve detaylarını şu şekilde özetleyebiliriz:

POLİTİKA VE PROSEDÜRLER

Belirlenecek yeni muhasebe politikalarına ilişkin prosedürlerin oluşturulması gerekecektir. Bu prosedürler UFRS 17 raporlama metodolojileri ile raporlama kurallarını da içermelidir. Yeni hesap planına ilişkin değişiklikler, geçiş anında hazırlanacak olan finansal tablolara ilişkin alınan kararlar bu metodoloji belgelerinde detaylı olarak yer almalıdır. Aktüeryal modellere ilişkin kullanılan varsayım setleri ve bu varsayım setlerinin oluşturulmasında kullanılan veri ve metotlara ilişkin dokümantasyonların da hazırlanması gerekmektedir.

PERFORMANS GÖZDEN GEÇİRİLECEK

Yönetim raporlamasında meydana gelen değişiklikler ve UFRS 17 ile hayatımıza girecek olan KPI’lar (Anahtar/Temel Performans Göstergeleri), planlama, raporlama, bütçeleme süreçlerinin de yeniden gözden geçirilmesi gerekecektir.

ORGANİZASYON YAPILARI KURULMALI

Görev ve sorumlulukların oluşturulması, özellikle de finans muhasebe birimleri ile aktüerya birimleri arasındaki görev dağılımının netleşmesi önem arz etmektedir. Hem UFRS 17’ye ilişkin hesaplamalar hem de süreçler konusunda kaynakların eğitimlerinin tamamlanmış olması gerekir. Son dönemde yürürlüğe giren İç Sistemler Yönetmeliği de dikkate alınarak gerekli organizasyon yapıları kurulmalıdır. UFRS 17 ile hayatımıza yeni giren hesaplama bileşenlerinin bazı tahmin yöntemlerine dayalı olması nedeni ile teknik karşılıklar ve burada kullanılan varsayımlarla ilgili uzman görüşünün değerlendirileceği komitelerin kurulması önerilir.

TEKNİK ALTYAPI VE VERİ

Yeni raporlama sistemine bağlı olarak yeni veri gereklilikleri ortaya çıkmıştır. Bunların oluşturulması ve otomasyonunun sağlanması, manuel süreçlerin ortadan kaldırılması ile veri hazırlığında ortaya çıkabilecek hataların önüne geçilmesi hedeflenmelidir. Şirketlerin farklı seviyelerde veri mutabakatı, veri kalite kontrolleri için kural setlerinin oluşturulması, veri güvenliği ve kontrolü gibi konular üzerinde çalışması ve denetim aşamasına gelindiğinde bu noktalarda hazır olması gerekir. UFRS 17 ile birlikte kullanıma girecek sistemler ve kontrolleri, mevcut sistemlerin kapasitelerindeki yeterlilik gibi birçok konu da değerlendirilmesi gereken alanlar olarak karşımıza çıkmaktadır.

Şirketlerin paralel raporlama üzerine çalışmalarının yoğunlaştığı bu dönemde bir yandan da yukarıda bahsedilen konulara odaklanıp 2023 yılında canlıya geçişinin ardından UFRS 17 denetimleri için hazır olacak şekilde bugünden çalışmaya başlamaları gerekmektedir.

Sonuç olarak UFRS 17, finansal raporlama için sadece muhasebe uygulamalarını değiştirmekten daha fazlasıdır. Etkili UFRS 17 uygulaması, işletmelerin yönetimini, sistemlerini ve verilerini, altta yatan süreçleri ve bu süreçleri sağlayan insan kaynağını dikkate alması gerekecektir. Böylesine geniş kapsamlı ve derin bir değişim, işletmeler için hem UFRS 17’nin gerekliliklerini karşılamaları konusunda hem de sürdürülebilir ve iyi kontrol edilen bir çözüm sunma konusunda önemli bir risk teşkil etmektedir. İç denetim ekipleri, UFRS 17 uygulamalarının, risk iştahı dahilinde ve aşırı iş kesintisi olmaksızın verimli bir çıktı sağlamasına olanak tanınmasında kritik öneme sahiptir. İç denetim ekiplerinin işletmeye güvence sağlamak için UFRS 17 uygulamasının tüm detaylarını kapsayan geniş bir faaliyet programı geliştirmesi hayati önem taşımaktadır.”