Emeklilik şirketleri BES fon tavsiyesi verebilecek

7 Nisan tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanan Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile emeklilik şirketleri, bireysel emeklilik fon payları ile sınırlı olarak bireysel emeklilik katılımcılarına yönelik yorum ve tavsiyelerde bulunabilecek.

7.4.2022 tarih ve 31802 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ (III-37.1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (III-37.1.c) ile 45’inci maddeye iki yeni fıkra eklendi. Bu eklemeler ile emeklilik şirketlerine, bireysel emeklilik fon payları ile sınırlı olarak, belli bir katılımcı ve katılımcı adayına veya mali durumları, risk ve getiri tercihleri benzer nitelikteki gruplara yönelik olarak yorum ve tavsiyelerde bulunma imkânı sağlandı. Ayrıca, Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu’nda işlem gören yatırım fonları, para piyasası fonları ve kısa vadeli borçlanma araçları fonları ile ilgili olarak verilen yönlendirici nitelikteki yorum ve tavsiyelerin yatırım danışmanlığı kapsamında değerlendirilmemesine ilişkin hükümler, Bireysel Emeklilik Fon Alım Satım Platformu’nda işlem gören emeklilik yatırım fonlarını da kapsayacak şekilde genişletildi.

Bu düzenlemeler özetle emeklilik şirketlerin bireysel emeklilik katılımcılarına yönelik yatırım tavsiyesi verebilmelerine olanak sağladı. Halihazırda, fon dağılım değişiklik hakkının eser seviyede kullandığı düşünüldüğünde; katılımcılara yönelik doğru zamanda, nitelikli ve bireyselleştirilmiş yatırım tavsiyesi oldukça önemli bir gelişim alanı durumunda. Katılımcının iyi bir tavsiye sonucunda elde edeceği yüksek yatırım getirisi, kamu otoritesinden aracılık faaliyeti yürüten satış ekiplerine kadar sistemdeki tüm paydaşların lehine sonuçlar doğuracağı aşikâr.

Öte yandan katılımcıların fon dağılım değişikliği kararlarını tamamen portföy yönetim şirketlerine bırakabilmesine olanak sağlayan 2017/21 no’lu Fon Tercihi, Fon Dağılımı Değişikliği ile Bu Hakların Devrine İlişkin Genelge’nin ise 19 Nisan 2017 tarihinden bu yana yürürlükte olduğunu belirtmekte fayda var.

Bununla birlikte, madalyonun diğer tarafını göz ardı etmemek gerekiyor. Emeklilik şirketlerinin katılımcılara tavsiye verirken sadece anlık risk/ getiri beklentisi yerine, katılımcının tavsiye öncesinde yaptığı yatırım işlemlerinin reel sonuçlarını, risk/getiri beklentilerindeki değişimleri, mevcudu korumak ile geleceğe itibar arasındaki dengeye yönelik tercihini dikkate alarak yatırım tavsiyesinde bulunması gerekiyor.

BES VARLIKLARINDAKİ GETİRİ KATILIMCIYA ANLATILMALI

Toplumumuzun finansal okuryazarlık düzeyini göz önünde bulundurduğumuzda; doğru zamanda ve nitelikli tavsiyenin sonuçlarını en anlaşılır şekilde katılımcıya sunmak da tavsiye kadar önemli bir diğer konu. Bu nedenle katılımcılara sunulan tavsiyelerin uygulandığı ve uygulanmadığı durumda varılan sonuçları, alternatif yatırım araçlarına göre karşılaştırmalı performansı, BES varlıklarındaki getiri ve büyümenin toplam varlıklara etkisi mutlaka katılımcıya raporlanmalı ve anlatılmalı.

Hem katılımcıya sunulacak bireyselleştirilmiş, doğru zamanda ve nitelikli tavsiye altyapısı hem de tavsiye sonrasında yapılacak bilgilendirme faaliyetleri için emeklilik şirketlerinin mevcut teknolojik altyapılarını geliştirmeleri veya dış kaynak desteğiyle yeni bir teknolojik altyapı tesis etmeleri kaçınılmaz gibi duruyor.