Dijital kanıtlarda sahtecilik artıyor

Günümüzde kanıt olarak kabul edilen şeyler, genellikle birkaç yıl öncesine kıyasla çok farklı olabilir. Birisi size ödemenin gerçekleştiğini gösteren bir ekran görüntüsü gönderir. Görüntüde doğru logo, tutar, zaman damgası ve işlem durumu yer almaktadır. Ancak para hiçbir zaman hesabınıza yatmaz. Genellikle bir ödeme, mesaj veya çevrimiçi sohbetin kullanışlı bir kaydı olarak görülen ekran görüntülerini, göründüğü gibi kabul etmek zordur. Elbette bunlar her zaman manipülasyona açık olmuştur ancak üretken yapay zekâ ve diğer kolayca erişilebilir araçlar, ikna edici sahte içeriklerin üretilmesini daha da hızlı ve kolay hâle getirmiştir. Banka havalelerinden rezervasyonlara, sosyal medya paylaşımlarından kurumsal sohbetlere kadar her şey sipariş üzerine kolayca oluşturulabilir.  Bu durum, hâlihazırda dijital dolandırıcılıkta büyük bir artışla karşı karşıya olan tüketiciler için olduğu kadar, finansal, düzenleyici ve itibar risklerine maruz kalan şirketler için de kötü bir haber. Dijital kanıtların sahteciliği giderek kolaylaştıkça bireyler ve hatta kuruluşlar neyi kanıt olarak kabul edeceklerini yeniden gözden geçirmelidir. 

Ekran görüntüsü neden tek başına bir kanıt değildir?

Ekran görüntüsü, sadece ekranda görünenlerin bir görüntüsüdür. Yararlı bir bağlam sağlayabilir ancak bunu kimin oluşturduğu veya altta yatan işlemin ya da sohbetin gerçek olup olmadığı konusunda güvenilir bilgi vermez. Ekran görüntüsü kırpılmış, düzenlenmiş ve başka şekillerde değiştirilmiş olabilir ya da piyasadaki birçok araçtan biri kullanılarak tamamen sıfırdan oluşturulmuş olabilir. Tüm bunlar, ekran görüntüsünü hukuken sunulabilir bir kanıt olarak zayıf kılar. Ekran görüntüleri tek başına, orijinal kayıtlar, işlem referansları, sistem günlükleri veya ilgili hizmetten doğrudan elde edilen bilgiler kadar ikna edici olarak değerlendirilemez.

İşletmelerin karşılaştığı zorluklar

İşletme açısından bakıldığında, şirket içi ve müşteri ile temas hâlindeki ekiplere genellikle kanıt olarak ekran görüntüleri sunulur. Bu, bir ürün veya hizmet için ödeme yaptıklarını ancak teslim almadıklarını gösteren "kanıt" sunan müşteriler olabilir. Bu durum, geri ödemeler nedeniyle şirketinizin masraflarını önemli ölçüde artırabilir. Ayrıca şikâyeti araştırmakla görevli personeli meşgul ederek işletmenin operasyonel maliyetlerini artırabilir. Bazı durumlarda, sahte ekran görüntüleri daha da ciddi sonuçlar doğurabilir. Bir çalışan, üst düzey bir yöneticiden gelmiş gibi görünen bir onay ekran görüntüsü alabilir ve bunu acil bir ödemeyi veya hassas bilgilerin ifşasını meşrulaştırmak için kullanabilir. Tahrif edilmiş konuşmalar, iş yeri şikâyetlerinde, hesap kurtarma taleplerinde veya diğer soruşturmalarda da sunulabilir. Yeni müşteri kabul sürecinde kullanılması hâlinde, bu durum, sıkı düzenlemelere tabi sektörlerdeki (örneğin finansal hizmetler) kuruluşları hukuki sorunlarla karşı karşıya bırakabilir.

Ekran görüntüsü sahte, peki şimdi ne yapılmalı?

Teknoloji yerinde saymaz. Dijital kanıtların sahteciliği giderek kolaylaşırken ve dolandırıcılar tarafından giderek daha fazla kullanılırken bireyler ve işletmelerin harekete geçmesi gerekiyor. Özellikle tüketiciler, sahte ekran görüntülerini kullanan dolandırıcılık taktikleri konusunda daha bilinçli olmalı. Ayrıca ekran görüntülerini kanıt olarak kullanmaya çalıştıklarında, etkileşimde bulundukları kuruluşlar tarafından kabul edilmeyebileceğini anlamaları gerekir.

Bir pazar yerinde alım veya satım yapıyorsanız bir ürünün kargoya verildiğine veya paranın aktarıldığına dair kanıt olarak – ya da bu konudaki diğer iddialar için – asla bir ekran görüntüsüne güvenmeyin. Karşı tarafın sağladığı bir bağlantı yerine, resmî uygulamayı veya web sitesini kullanarak pazar yerini, ödeme hizmetini veya banka hesabını doğrudan kontrol edin. Bir anlaşmazlık içindeyseniz elbette ekran görüntüsünü yedek olarak kullanabilirsiniz. Ancak iddianızı destekleyen ödeme referans numaraları veya orijinal e-postalar gibi kesin kanıtları her zaman gönderin.

Aynı ilke, rezervasyonlar, iadeler ve faturalar için de geçerlidir. Bir ekran görüntüsü, gönderenin sizin görmenizi istediği şeyi gösterebilir ancak onay, söz konusu kaydı düzenlediği iddia edilen kuruluştan gelmelidir. Bağımsız olarak elde ettiğiniz bir telefon numarası, uygulama veya web sitesi aracılığıyla kuruluşla iletişime geçin.

İşletmeler için doğrulama süreçlerinizi ve prosedürlerinizi güncelleme zamanı gelmiş olabilir. Ne tür kanıtların gerekli olduğuna bağlı olarak akla çeşitli adımlar gelebilir:

·  Bir kullanıcının hesabının belirli bir eylemi ne zaman gerçekleştirdiğini (veya gerçekleştirmeye çalıştığını) doğrulamak için ekran görüntülerini kaynak sistem günlükleriyle karşılaştırın.

·       İç kullanıcılardan veya dış müşterilerden ekran görüntüsü yerine, doğrulanabilir orijinal e-postaları veya diğer mesajları göndermelerini isteyin.

·       Meta verileri ve otomatik görüntü analiz araçlarını, bir görüntünün gerçek veya sahte olduğuna dair kanıt olarak değil, soruşturma ipuçları olarak değerlendirin.

·       Kuruluşun önemli kaynaklardan finansal ve diğer kayıtları alabilmesi için üçüncü taraf sistemlerle entegrasyonu (örneğin API'ler aracılığıyla) geliştirin.

·       Müşteri desteği ve İK ekiplerini, yukarıdaki zorlukları anlamaları ve yalnızca bir ekran görüntüsüne dayanarak asla geri alınamaz bir işlem (örneğin, bir müşteriye para iadesi yapmak) yapmamaları konusunda eğitin.

·       Anlaşmazlıkların çözülmesi için harcanan zamanı en aza indirmek amacıyla doğrulama politikalarınızı müşterilere açık bir şekilde gösterin.

Bunların hiçbiri, ekran görüntülerinin işe yaramaz olduğu anlamına gelmez. Ekran görüntüleri, bir hata mesajını göstermek, ekranda görünenleri belgelemek veya araştırmacılara bir başlangıç noktası sağlamak için hâlâ kullanışlı bir yoldur. Ancak ekran görüntüleri, kesin bir kanıt kaynağı olarak değil, destekleyici materyal olarak değerlendirilmelidir. İkna edici bir ekran görüntüsü, nereye bakmanız gerektiğini gösterebilir. Doğrulama ise gönderenin kontrol edemediği bir sistem veya kanaldan gelmelidir.